« كافرون » خبر و
« بِذِكْرِ الرَّحْمنِ »
متعلق به « كافرون » است . « هم » دوم تأكيد لفظى براى « هم » اوّل است .
تفسير
أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما .
در آغاز سورهء بقره ، جلد اوّل ، بخش مفصّلى را زير عنوان « قرآن و علم جديد » به اين بحث اختصاص داديم و گفتيم : قرآن يك كتاب مذهبى است كه انسان را به سعادت دنيوى و اخروىاش ره مىنمايد و نه كتابى كه ديدگاههاى فلسفى ، علمى ، ستارهشناسى و ديگر علوم را ارائه دهد و هدف از تمام آيات قرآن اعمّ از هستىشناسى و يا تاريخى نظير داستانهاى پيامبران آن است كه از آنها پند بگيريم و يا به وسيلهء آنها به وجود خدا ره بيابيم و به او و عظمتش ايمان بياوريم . از جملهء آيات جهان هستى ، همين آيهاى است كه ما درصدد تفسير آن مىباشيم و خدا در آن ، از دو چيز ياد كرده است :
1 . مجموعه منظومهء شمسى كه عبارتند از : خورشيد ، زمين ، مريخ ، مشترى ، زحل ، عطارد و ديگر ستارگان ، همگى بههم پيوسته و همانند يك چيز بودهاند . آنگاه خداوند آنها را از يكديگر جدا كرده و هركدام را يك ستارهء مستقل قرار داده است .
دانشمندان جديد ، نظريهء جدا شدن زمين از خورشيد را اثبات كردهاند ، لكن در جزئيات اين امر دچار اختلاف شدهاند . قرآن نيز از بيان چگونگى پيوسته بودن و جدا شدن خوددارى كرده است و ما هم دربارهء آنچه خدا سكوت اختيار كرده ، سكوت مىكنيم :
2 .
وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ .
مضمون اين آيه ، دومين چيزى است كه خدا آن را ياد كرده است و بيان آن بدينترتيب است : آب منبع حيات براى هرچيزى است كه از استعداد رشد برخوردار مىباشد ، خواه اين چيز ، انسان باشد ، يا حيوان و يا گياه .
در آيهء هفتم سورهء هود آمده است : « اوست كه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد