مىداند كارش براى ساختن تمدّن حداقل به اندازه تلاش ثروتمند براى ثروتمند شدن است . و نيز بازى مسخرهء روزگار اينكه ثروتمند ، ثروتمند باشد درحالىكه مىداند كارش براى تمدّن ، وجدانش را راضى نمىكند . حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و إله فقير زيست ، امّا فقر او يكى از معجزات بزرگ او بهشمار مىرود ، معجزهاى كه تاكنون هيچكس به آن توجّه نكرده است . . . محمّد صاحب اموال بود ، امّا آن را چون ابر سخاوتمندانه مىبخشيد و نمىگذاشت زادوولد كند و حتّى اموال را به هيچوجه نزد خود نگه نمىداشت . . . .
پيامبر صلّى اللّه عليه و إله - درحالىكه سرور امّت خويش و صاحب شريعت آنان بود - انسان تنگدستى بود كه براى تأمين مخارجش زحمت مىكشيد . روزى گرسنه و روزى سير بود . نخستين هدف او از اين طرز زندگى آن بود كه وحدت بشرى را ثابت و تعادل ميان افراد آن را برقرار كند و نيز اعلام كند كه اگر هرانسانى تنها به حلّ مسائل شخصىاش بپردازد ، موجب پيچيده شدن مسائل جامعه خواهد شد و منافع او در حقيقت ، منافعى همانند خود را براى ديگرى فراهم كند ، نه اينكه وى منافع ديگرى را بخورد و در نتيجه ، هردو به هلاكت برسند .
وَ أْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَيْها .
شكيبايى بر نماز آن است كه هيچ كارى بر آن ترجيح داده نشود . در تفسير رازى آمده است : پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله پس از نزول اين آيه هر روز صبح به [ در خانهء ] فاطمه و على عليهما السّلام مىرفت و مىگفت : نماز ، نماز . و چندين ماه اين عمل را تكرار مىكرد .
لا نَسْئَلُكَ رِزْقاً
يعنى تو دربارهء روزى ، خوراك و پوشاك هيچكس مسئوليت ندارى .
نَحْنُ نَرْزُقُكَ .
ما تو و عيالت را روزى مىدهيم . خداوند اين جمله را پس از فرمان نماز آورده است ، تا اشاره كند كه نماز با كار براى به دست آوردن روزى هيچ منافاتى ندارد و گرد آوردن ميان اين دو بسيار ساده و آسان است ، زيرا وقت نماز