وَ لا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلى ما مَتَّعْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ .
« لا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ » ،
يعنى اهمّيت مده . مراد از ازواج ، انواع كافران است ، خواه مشرك باشند و خواه اهل كتاب .
« زَهْرَةَ الْحَياةِ » ،
يعنى زينت دنيا « نفتنهم » ، يعنى آزمايش مىكنيم ايشان را و معناى آيه چنين است : اى محمّد ! به ثروت كافران اهميّت مده ، خواه اين كافران ، مشرك باشند ، يا نصارا و يا يهود ؛ زيرا خداوند مىخواهد آنان را از طريق ثروت آزمايش كند ، تا ماهيت آنها آشكار گردد و خداوند آنان را به سبب ستمگرى آنها مجازات مىكند . امام على عليه السّلام مىفرمايد : « خداوند آنان را به وسيلهء دارايىها و فرزندان آزمايش مىكند ، تا آنكس كه از روزى او خشمناك است از آنكه از قسمت و تقدير او خشنود است شناخته شود . هرچند خداى سبحان به آنان از خودشان داناتر است ، لكن [ اين آزمايش ] براى آن است كه كارهايى كه شخص به وسيلهء آنها استحقاق مجازات و يا پاداش را پيدا مىكند ، آشكار شود . در تفسير طبرى آمده است : « پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله كسى را نزديك يهودى فرستاد تا چيزى از وى وام بگيرد .
يهودى از دادن وام بدون رهن خوددارى كرد . پيامبر اندوهگين شد و بدينسبب آيه نازل گرديد . حال ، چه اين روايت درست باشد و چه نباشد ، بهترين مثال براى اين سخن خدا بهشمار مىرود : « اگر زنان و مردانى از آنها را از يك زندگى خوش بهرهمند ساختهايم ، تو به آنها منگر » .
تهيدستى پيامبر يك معجزهء بزرگ
اكنون ما ، در سال 1969 قرار داريم . حدود 35 سال پيش نويسندهء معروف ، مصطفى صادق رافعى ، دو مقاله زير عنوان « برترى فقر » دربارهء تهيدستى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نوشته است . اكنون جملات زير را با اندكى تصرّف در برخى از الفاظ ، به قصد توضيح ، گلچين مىكنيم :
يكى از بازىهاى روزگار با مردم روزگار اين است كه فقير ، فقير باشد درحالىكه