شبانه بنى اسرائيل را از مصر بيرون ببرد و با عصايش به دريا زند و در نتيجه ، دريا به چند پاره تقسيم مىشود كه ميان آنها راههايى قرار دارند و بنى اسرائيل از اين راهها به آنسوى دريا عبور مىكنند ، درحالىكه از غرق شدن و نيز از بدى فرعون در امانند :
« پس به موسى عليه السّلام وحى كرديم كه عصايت را بر دريا بزن . دريا بشكافت و هرپاره چون كوهى عظيم گشت . و آن گروه ديگر را نيز به دريا رسانديم . موسى عليه السّلام و همهء همراهانش را رهانيديم و آن ديگران را غرقه ساختيم » . « 1 »
فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُودِهِ فَغَشِيَهُمْ مِنَ الْيَمِّ ما غَشِيَهُمْ .
أتبعهم و تبعهم يك معنا دارند . جملهء « غشيهم
مِنَ الْيَمِّ ما غَشِيَهُمْ »
نشاندهندهء عظمت كار است . در اين آيه ، حذف زيادى صورت گرفته ، و اين روش ، در قرآن معمول است ؛ زيرا سياق آيه بر اين حذف دلالت دارد . آيه در تقدير چنين است : موسى عليه السّلام شبانه قومش را بيرون برد .
وقتى كه به دريا رسيد ، آن را با عصايش زد و به چند راه كه در آن آب وجود نداشت شكافته شد . اسرائيليان از اين راهها عبور كردند . فرعون و سپاهيانش آنان را تعقيب كردند و از همان راهها رفتند . زمانى كه آخرين اسرائيلى به آن سوى دريا رسيد و آخرين سرباز از سپاهيان فرعون هم وارد دريا شد ، دريا آنان را فروبرد و همگى غرق شدند . چنانكه تمام اسرائيليان به سلامت از دريا عبور كردند .
وَ أَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَهُ وَ ما هَدى .
فرعون قومش را هم از حق گمراه كرد و هم در دريا ، درحالىكه پيشتر به آنان چنين مىگفت : « و جز به راه صواب راهنمايى نكنم » . « 2 »
يا بَنِي إِسْرائِيلَ قَدْ أَنْجَيْناكُمْ مِنْ عَدُوِّكُمْ .
دشمن ، يعنى فرعونى كه شما را به بدترين صورت ، شكنجه مىكرد و پسران شما را مىكشت و زنانتان را زنده باقى مىگذاشت .
وَ واعَدْناكُمْ جانِبَ الطُّورِ الْأَيْمَنَ .
خداوند در اين آيه به چيزى كه موسى عليه السّلام پس
هامش
( 1 ) . شعراء ( 26 ) آيههاى 63 - 66 .
( 2 ) . غافر ( 40 ) آيهء 29 .