واژگان
فريّا : از فريه گرفته شده و مراد از آن در اينجا ، ادّعاى زاده شدن بدون پدر است .
المهد : جايى كه براى نوزاد آماده مىشود [ - گهواره ] .
الكتاب : در اينجا ، مراد انجيل است .
اعراب
جملهء « تحمله » حال است .
« كَيْفَ نُكَلِّمُ »
. « كيف » حال است ؛ يعنى بر چه حالتى سخن بگويم . يا اينكه مفعول مطلق است و به معناى كلام نكلّم .
« مَنْ كانَ » .
« كان » تامّه و به معناى وجد است . « صبيّا » حال است . « أينما » . « أين » شرط و « ما » زايد است .
« ما دُمْتُ حَيًّا » .
« ما » مصدريهء ظرفيه است : در مدّت ادامهء زندگىام ( مدت دوام حياتى ) .
تفسير
فَأَتَتْ بِهِ قَوْمَها تَحْمِلُهُ .
مريم نوزادش را بهدنيا آورد و او را به سوى قومش حمل كرد ، درحالىكه وى احساس امنيت و آسايش مىكرد ، زيرا همان نوزادى كه سبب متهم شدن او شده بود ، صادقترين گواه بر پاك بودن اوست .
قالُوا يا مَرْيَمُ لَقَدْ جِئْتِ شَيْئاً فَرِيًّا .
اى مريم ! تو چيز زشتى را آوردى ، زيرا ادّعاى باردارى مىكنى بدون آنكه آميزشى صورت گرفته باشد و اين ادّعا صرفا يك دروغ است .
يا أُخْتَ هارُونَ .
هارون برادر موسى عليه السّلام است و مريم از نسل او مىباشد . هدف از اين سخن آن است كه ريشهء پاكش را به وى يادآورى كنند و اينكه هرگاه ريشه پاك باشد ، شاخه هم بايد چنين باشد . بنابراين ، چگونه عملى از ريشهء مريم صادر نشده ، از او صادر شده است .