مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَ مَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ وَلِيًّا مُرْشِداً .
مراد از
« مَنْ يَهْدِ اللَّهُ »
در اينجا اصحاب كهف و مراد از
« مَنْ يُضْلِلْ »
كسانىاند كه مىخواستند آنان را عذاب و شكنجه كنند . به تفسير آيهء 178 سورهء اعراف ، جلد سوم ، رجوع كنيد .
وَ تَحْسَبُهُمْ أَيْقاظاً وَ هُمْ رُقُودٌ وَ نُقَلِّبُهُمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَ ذاتَ الشِّمالِ وَ كَلْبُهُمْ باسِطٌ ذِراعَيْهِ بِالْوَصِيدِ .
چشمان اصحاب كهف باز بودند ، گويى آنسان كه به جلو نگاه مىكنند و بدنهايشان تر و تازه بودند و خون در رگهايشان جريان داشت . از پهلويى به پهلوى ديگر غلط مىزدند . سگ آنان نيز در فراخناى غار و يا بر درگاه آن ، دو دست خويش دراز كرده بود و همچون دربانى امين از آنان پاسدارى مىكردند .
لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِراراً وَ لَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْباً ؛
زيرا آنان در وضعيت شگفتانگيز و حيرتآورى قرار داشتند كه هيچكس همانند آن را نديده بود .