و مثل حديثى كه از پيغمبر اكرم صلى اللّه عليه و آله روايت شده كه فرمود : « حاسبوا انفسكم قبل ان تحاسبوا » ( به حساب خود رسيدگى كنيد پيش از آنكه به حساب شما رسيدگى نمايند ) و حديثى كه از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود : « فحاسبوا انفسكم قبل ان تحاسبوا عليها فان للقيمة خمسين موقفا كل موقف مقام الف سنة » ( پس به حساب خود رسيدگى كنيد پيش از آنكه از شما محاسبه كنند ، بدرستى كه براى روز قيامت پنجاه ايستگاه است كه هر ايستگاهى هزار سال در آن مكث ميشويد ) و غير ذلك از اخبار ديگر .
و در اين مبحث بايد چند مطلب را تذكر دهيم :
مطلب اول در كسانى كه مورد محاسبه واقع ميشوند :
آنچه از مجموع اخبار وارده در اين موضوع استفاده مىشود بندگان نسبت به اين موقف بر چهار صنفند :
صنف اول - كسانى كه بىحساب داخل بهشت ميشوند و آنها مؤمنينى هستند كه در موقف حساب هيچ گناهى بر آنها نباشد و اينها نيز چند طبقهاند .
1 - كسانى كه اصلا گناهى در دنيا مرتكب نشده و گرد معصيتى نگرديدهاند مانند معصوم و تالىتلو معصوم .
2 - كسانى كه از كبائر اجتناب ورزيده ولى گاهگاهى مرتكب صغائر شدهاند كه بنص قرآن مغفورند
« إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ »
« 1 » .
3 - كسانى كه مرتكب كبائر شده ولى بتوبه موفق شدهاند چنانچه ميفرمايد :
« إِلَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ »
« 2 » .
هامش
( 1 ) سوره نساء آيه 25
( 2 ) سوره فرقان آيه 70