و شكاف برداشتن زمين و انفجار درياها و غير ذلك از تغييرات ديگر كه در آيات قرآنى مانند آيات سوره نازعات و واقعه و انفطار و انشقاق و تكوير و غير اينها اشاره شده است .
و در خاتمه اين مبحث از ذكر چند مطلب ناگزيريم :
1 - بعضى از مفسرين شكستن و بازشدن سد ياجوج و مأجوج را از اشراط ساعت شمردهاند و اين معنى را از دو آيه قرآن استفاده كردهاند .
اول آيهء كه در ذيل آيات ذى القرنين ذكر شده
« فَإِذا جاءَ وَعْدُ رَبِّي جَعَلَهُ دَكَّاءَ وَ كانَ وَعْدُ رَبِّي حَقًّا »
« 1 » ( زمانى كه وعده پروردگارم بيامد اين سد را خراب و خورد قرار دهد و وعده پروردگارم راست و مطابق با حقيقت است ) .
دوم آيهء كه در سوره انبياء است
« حَتَّى إِذا فُتِحَتْ يَأْجُوجُ وَ مَأْجُوجُ وَ هُمْ مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ »
« 2 » ( تا زمانى كه طايفه يأجوج و مأجوج بازشود و آنها از هر بلندى بسرعت وارد شوند - يعنى - سد بر آنها بازشود . )
و اين مطلب با در نظر گرفتن اينكه در باره آيات ذى القرنين از طرف معاندين اعتراضاتى شده ما را بر آن ميدارد كه بحث مختصرى در باره آيات مذكور و اعتراضات معاندين و جواب آنها بنمائيم :
خداوند حكيم در قرآن كريم در سوره كهف ميفرمايد :
« وَ يَسْئَلُونَكَ « عَنْ ذِي الْقَرْنَيْنِ قُلْ سَأَتْلُوا عَلَيْكُمْ مِنْهُ ذِكْراً . إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَ آتَيْناهُ مِنْ » « كُلِّ شَيْءٍ سَبَباً . فَأَتْبَعَ سَبَباً . حَتَّى إِذا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَها تَغْرُبُ فِي » « عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَ وَجَدَ عِنْدَها قَوْماً قُلْنا يا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِمَّا أَنْ تُعَذِّبَ وَ إِمَّا أَنْ تَتَّخِذَ » « فِيهِمْ حُسْناً . قالَ أَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ يُرَدُّ إِلى رَبِّهِ فَيُعَذِّبُهُ عَذاباً نُكْراً »
هامش
( 1 ) سوره كهف آيه 67
( 2 ) آيه 95