[ سند دوم ]
سرورم ، صاحبدولت ، ولىنعمت
روز قبل در تشريففرمايى عاليه ، يك وجه افاده اجمالى از امير مكه مكرمه ، صاحبسيادت ، حضرت شريفيحيى به مقام صدارت عظمى وارد شد . بر مبناى يك قطعه نامه ( يا قائمه ) حركاتى مغاير با مذاهب اربعه ، توسط حجاج ايرانى اتفاق افتاد كه با آگاهى حضرت صاحبدولت ، پاشاى امير حج از چنين حركات ناشايسته منع شدند و از بعضى از اهالى حرمين محترمين كه به دارالسعادت مسافرت كرده و تشريف دارند ، شنيده شده كه حركات نامناسب اتفاق افتاده است . اقتضاى مخصوص براى اجراى تأديب ، محرر و مسطور شده است و نامهاى ( قائمه ) در خصوص مذكورين به حضور مسئولان ارسال مىشود . بر بالاى اين نامه ملوكانه با خط همايون شاهانه فرمان شرفراز ، صادر شده است ، نحوه برخورد با اين امر از دولت جويا شدند و تأديب شدنشان امر و فرمان شد . بنا به اين نامه ( قائمه ) درباره حجاج مذكور ايرانى و سلفالذكرين ، يك قطعه ورقه به شكل خلاصه ، محرر و تقديم صوب سامى شد . صورت اراده سنيّه ، همراه با نوشته خط شريف شاهانه و لطف علم عالى ، چه به حجاج ايرانى و چه مسافران اهل حرمين محترمين در استانبول فرموده شده است . حضرت شريف مشاراليه درباره رأى ايشان ، همراه با معلومات سنيّه ، آنها را توجيه كنند . اگر عرضى به خاك پاى همايون شاهانه هست ، با تفصيل توضيحات نوشته شود . در خصوص برگشت دوباره اوراق مذكوره ، مشمول فرمايش است و تلاش شود . در اين باب . امر و فرمان حضرت من له الامر است .
[ حاشيه ] : سرورم حضرت صاحبدولت و عنايت و ولىنعمت ، بر مبناى امر و اراده ، كه به اطلاع چاكر رساندهايد و با دو تمبر تأييد كرده است ، اوراق مذكوره به صوب ساميهاش برگردانده شد . در اين باب ، امر و اراده ، خاص سرور من است .
داعيان ساكن در در عليه [ مكه ] : شيخ زيد اليمانى ، زيدى مجاو ، شيخ عيسى جاروف
حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — صفحة 109
مساهمون: اسرا دوغان
ص١٠٩