تخطي إلى المحتوى الرئيسي

حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — صفحة 106

مساهمون:

ص١٠٦
اهل اسلام ممالك محروسه شاهانه رفتار كامل و خوبى انجام شود و از آنها خلاف شرع و قانون ، چيزى به نام دورمه و غيره ، طلب نشود . اگر همراه زوار عتبه عليه مال‌التجاره نباشد ، باج گرفته نشود ، ولى اگر تجار و زوار همراه خود مال‌التجاره دارند ، مانند تجار اهل اسلامى كه تبعه سلطنت سنيّه هستند ، برخورد شود . از اموال تجارتىشان 4 درصد قروش گمرك گرفته شده و ثبت شود تا در اماكن ديگر ، دوباره از آنها گمرك مطالبه نشود و ايرانيانى كه بلاوارث در ممالك شاهانه فوت مىشوند ، در حالى كه اگر وصى شرعى نداشته باشند ، از طرف مأمور بيت‌المال ، تركه وى با معرفت شرعى و با تعجيل بعدالقيد ، در آن محل يك سال حفظ مىشود . بر موجب دفتر ، در حضور وارث و يا وكيل شرعى وى تسليم و كرايه محلى كه اموال و اشيا در آن نگه‌دارى شده ، دريافت شود . اگر به دلايلى چون آتش‌سوزى و غيره ، اموال تحت‌الحفظ تلف شود ، با توجه به زمان حفظ آن در محل ، آنچه از اموال باقى مانده ، فروخته و پول آن در بيت‌المال حفظ شود [ و ] در صورت احتمال تباهى اموال نيز ، اموال را فروخته و پول آن در بيت‌المال حفظ شود . اين شروط و معاهدات قديمه توسط صاحبان رأى تنفيذ و اجرا شود و به عظام و مير حاج و مير ميران كرام و ساير ضابطان و حكام از طرف آنها با كمال همت ، تأييد و توجه شود . اين حكم ، متعلق به اراده تاجدار است . در اين باب به نيروهاى آن جانب و افندى قاضى آخس‌خواه « 1 » و به داعيان وى ، يك قطعه فرمان از صحيفه صادر شده ، خطاب شد با سربلندى نزد علما قرائت و براى دوام سلطنت سنيّه و قوام عمر دولت ملوكانه‌شان دعاهاى خير طلب كرده و عرض و تقديم شده است . اين عرض و حال بنده حقير ، به اهل مرفوع دهليز ، ثريا دنيز ، كرام ، بلندمرتبه قاضيان مىباشد . فرمايش علم اقدس آنان اعلام شود . در اين باب ، امر و فرمان سرورم حضرت صاحب‌دولت ، عنايت ،
هامش
( 1 ) . (Akhal tsikhe )آخالِتسخا ؛ منطقه‌اى در قفقاز و در جنوب گرجستان كنونى .
حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — صفحة 106 | اسرا دوغان / مهرى آريانفر