تخطي إلى المحتوى الرئيسي

غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 456

مساهمون:

ص٤٥٦

اختلاف متن‌ها :

3 - خ - پ - ما پرده ق - من پرده در مصرع اول بيت سوم « من پرده » بهتر از « ما پرده » است زيرا در ابيات ديگر اين غزل « من » بجاى « ما » آمده است . 5 - ق - خ - بدر برد پ - جدا كرد ق - خ - پ - « دولت دور قمرى » در مصرع اول بيت پنجم « بدر برد » از « جدا كرد » شايسته‌تر است و اما در مصرع دوم بيت پنجم هر سه نسخهء مورد مقابله ما « دولت دور قمرى » ضبط كرده است كه بطور مسلم غلط است و صحيح آن « فتنهء دور قمرى » مىباشد چنان كه بيشتر نسخه‌ها و چاپها از جمله چاپ انجوى نيز چنين است و در ادبيات فارسى و در اشعار ديگر حافظ هم سابقه دارد . « اين چه شوريست كه در دور قمر مىبينم - همه آفاق پر از فتنه و شر مىبينم » . شكايت شاعر در مصرع پيش هم اقتضا مىكند كه « فتنهء دور قمرى » باشد نه « دولت دور قمرى » . پيشينيان براى « دور قمر » قايل به فتنه و آشوب بوده‌اند . 6 - ق - پ - خ - عذرى بنه اكثر چاپها و نسخ - عذرش بنه در مصرع اول بيت ششم در هر سه كتاب ما « عذرى بنه » آمده است كه با توجه به ضبط اكثر نسخ و چاپها و سياق سخن « عذرش بنه » بهتر و درست‌تر مىباشد و ما نيز همين را در متن گذاشتيم . 8 - خ - پ - سبزه و ليكن ق - سبزه و نسرين خ - ق - پ - گنج روان اكثر نسخ - سرو روان در مصرع اول بيت هشتم ضبط « ق » بر « پ و خ » ارجح است ولى در مصرع دوم « گنج روان » در هر سه نسخه‌ى مورد مقابلهء ما دلنشين نيست زيرا هيچ مناسبتى با « گل و سبزه و نسرين » ندارد ازاين‌رو به پيروى از اكثر نسخه‌ها و به لحاظ زيبايى و تناسب كامل « سبزه و آب‌وگل و نسرين » با « سرو روان » متن را اين گونه بر گزيديم . 9 - خ - پ - خود را بكشد ق - خود را بكش اى در مصرع اول بيت نهم « خود را بكش » از « خود را بكشد » مناسب‌تر و قوىتر است . 10 - ق - پ - ورد سحرى خ - درس سحرى در مصرع دوم بيت دهم ، ضبط « خ » « درس سحرى » بر « ورد سحرى » رجحان دارد زيرا ذكر « دعاى شب » و « ورد سحرى » تكرار يك مطلب است و شاعر مقصودش ذكر دو موضوع است چنان كه در جاى ديگر فرمايد : مرو به خواب كه حافظ به بارگاه قبول - ز ورد نيم‌شب و درس صبحگاه رسيد .
غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 456 | شمس الدين حافظ