تخطي إلى المحتوى الرئيسي

غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 166

مساهمون:

ص١٦٦

اختلاف متن‌ها :

2 - خ - پ - بسوخت عقل ق - بسوخت ديده در بيت دوم « ديده » بر « عقل » مزيت دارد زيرا « نهفته بودن روى پرى » و « در كرشمه حسن بودن ديو » براى « ديده » كه مشتاق ديدن روى پرى و بيزار از رؤيت كرشمهء ديو مىباشد موجب حيرانى اوست كه در نتيجه آن « سوختن » عارض وى مىگردد و با توجه به اين معنا ترجيح « بسوخت ديده » بر « بسوخت عقل » روشن است . 3 - پ - شيشهء حلبيست خ - ساغر حلبيست ق - اين بيت در متن ق نيامده است . در بيت سوم « ساغر » شايسته‌تر از « شيشه » است . چون مقصود شاعر از مفرّح مورد ذكر ، شراب مىباشد كه در صراحى است و به ساغر ريخته مىشود شيشهء اين ساغر منسوب به شهر حلب مىباشد كه به داشتن شيشه‌هاى مرغوب مشهور بوده است . علاوه بر اين « ساغر » با « صراحى » رابطه همانندى دارد . 6 - ق - خ - رباط پ - رواق در مصرع اول بيت ششم گرچه هيچيك از دو ضبط « رواق » و « رباط » بر هم ترجيحى ندارند ولى ما بخاطر اشتراك « طاق » و « رباط » و « مصطبه » و « طنبى » در حرف « ط » ، « رباط » را برگزيديم . 8 - ق - هزار عقل و ادب - مست خرابم پ - هزار علم و ادب - مست و خرابم خ - اين بيت در متن خ نيامده است . در مصرع اول بيت هشتم « هزار علم و ادب » بر « هزار عقل و ادب » ترجيح دارد زيرا « عقل » به طور معمول شمارش‌پذير نيست به عكس « علم » كه انواعى دارد . و اما در مصرع دوم « مست و خراب » مصطلح‌تر از « مست خراب » است . 9 - ق - هزارم استظهار خ - مدامم استظهار پ - مدامش استظهار در بيت نهم « مدامم » بر « هزارم » از آن جهت مرجّح است كه يكى از معانى « مدام » شراب است و در اينجا با « مى » تناسب پيدا مىكند . علاوه بر اين با در نظر گرفتن ايهام در اين بيت ، استمرارِ « گريه سحرى » و « نياز نيم شبى » را نيز به ذهن مىرساند . و امّا ضبط نسخه « پ » با توجه به عبارت « چو حافظ » مرجع ضميرِ « مدامش » معلوم نيست و درست نمىباشد .
غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 166 | شمس الدين حافظ