نسخهء چاپ بمبئى در مطبعهء كريمى در همان سنهء 1322 قمرى 584 غزل نسخهء چاپ لكهنو در مطبعهء نولكشور سنهء 1913 م ( 1331 ه ) 584 غزل نسخهء چاپ همان مطبعه سنهء 1916 م ( 1334 ه ) 588 غزل نسخهء چاپ آقاى خلخالى در طهران سنهء 1306 شمسى ، مجموع غزلهاى اصل و ملحقات 589 غزل ولى در همين ازمنهء بكلّى معاصر ما يعنى در اين دو سه سال اخير نمىدانم در نتيجهء چه علّتى و چه محرّكى مثل اينكه خيال مىكردهاند هرچه حجم ديوان حافظ ضخيمتر و عدّهء غزليّات آن زيادتر باشد شأن و اهمّيّت آن در انظار بالاتر و وقع و عظم آن در نفوس بيشتر است مىبينيم اين رشتهء محكم چند صدساله يكمرتبه از طرف بعضى از ناشرين بكلّى ازهمگسيخته شده و بغتة ازين ميزانها يعنى حدود صد غزل الحاقى به چندين برابر قدم را بالاتر گذاردهاند بهطورىكه در بعضى از چاپهاى اخير ديوان حافظ در طهران بيش از سيصد غزل الحاقى بر اصل ديوان خواجه علاوه شده است ! و شمارهء مجموع غزلهاى ديوان به هشتصد و اند غزل رسيده است .
يعنى معادل سه خمس عدد غزليّات اوّليّه حافظ بر اشعار او افزوده شده است ، وقتى كه در دو سال قبل جناب آقاى اسماعيل مرآت وزير محترم فرهنگ
ديوان حافظ ( انتشارات زوار ) ( فارسى ) — صفحة 96
مساهمون: شمس الدين حافظ
ص٩٦