سخت مىگردد جهان . . .
( حافظ ق . غ . ) .
سخت مىگيرد جهان . . .
( كهنترين نسخه - حافظ خطى 805 ) .
( قبل از حافظ ) :
« صعب گردد به تو آن كار ، گرش گيرى صعب . . . گيرى سهل » .
( ابن يمين - به اهتمام باستانى راد - ناشر : سنائى 1344 ه . ش - ص 460 ) .
صحيح آن : . . . « گر توانى داشت گوش » است كه صنعت رد الصدر على العجز نيز دارد ولى در غزل تكرار قافيه روى مىدهد . ( ح ) .
الف - ( مصراع دوم بيت نخست - مطلع غزل ) : برابر است با نسخه به خط پير حسين كاتب - و « حافظ اديب برومند » - . نسخهء خطى مسعود فرزاد تاريخ كتابت پيش از نهصد هجرى . - و « نسخهء خطى محدود به 900 تا 950 قمرى . - نسخهء خطى مورخ 997 - . نسخهء خطى در حدود نيمهء اول قرن يازدهم .
: -
« . . . وز شما پنهان نشايد كرد سرِّ مىفروش . »
حافظ قزوينى .
: - « . . . ضبط [ كز شما . . . داشت راز . . . ] از نظر فصاحت ، ارجح . . .
است . » ص 597 غزليات حافظ اديب برومند .
: - ب - ( مصرع دوم بيت هشتم ) : يا سخن
دانسته گو ، اى مرد بخرد . . .
حافظ خانلرى . - (
. . . اى مرد عاقل . . .
حافظ ق . غ ) : - « بخرد ، بر ( عاقل ) مرجح است ، [ واژهء « خود » در مصرع اول ، و ] سخن ؛ بخرد ؛ خموش [ در مصرع دوم ] در حرف « خ » اشتراك دارد . » ، غزليات حافظ اديب برومند ، ص 597 - .
: - ج - ( بيت هفتم ، از : كهنترين نسخه - حافظ خطى 805 ه . ق .
نقل شد ) . - [
« در حريم عشق نتوان زد دم . . . »
قزوينى و غنى - ] .