در حافظ قزوينى . غنى ، قبل از غزل بالا ، غزلى در شش بيت نقل شده است كه به شيوهء حافظ نمىماند و در بعض از نسخ معتبر نيز ضبط نشده است و حتى يك بيت جالب و جاذب هم در آن وجود ندارد ، مطلع آن چنين است :
خواب آن نرگس فتان تو بىچيزى نيست - * تاب آن زلف پريشان تو ، بىچيزى نيست
. . . . خلاصه اينكه خود اين غزل چيزى نيست و سرايندهء آن هم حافظ نيست ( ح ) .
حافظ ق . غ :
عدو چو تيغ كشد من سپر بيندازم .
حافظ خطى به خط پير حسين كاتب :
« اگر تو تيغ زنى ، من . . . »
. (
« اگر تو تيغ زنى »
بر
« عدو چو تيغ كشد »
برترى دارد زيرا مطلع غزل خطابى مىباشد و علاوه بر اين ضماير « تو و من و ما » در اين بيت ترادف پيدا كرده و اين از محسنات لفظى است . گذشته ازين ، در برابر « عدو سپر انداختن » ! خوشايند نيست ، و حال آنكه اين عمل در مقابل « دوست » بدنما نمىباشد . اديب برومند ، غزليات حافظ - انتشاراتى پاژنگ - 1367 شمسى ، ص 187 ) .
اول ) جماش - به فتح جيم و تشديد ميم به معناى مست ، شوخ ، مغرور ، فريبنده و فسونساز .
دوم ) حافظ ق . غ : آن سهى سروم .
سوم ) نسخ خانلرى ، اديب برومند ، رشيد عيوضى ، اكبر بهروز ، مسعود فرزاد ، شرح سودى بر حافظ ، شرح دكتر حسينعلى هروى ، غزلهاى حافظ با تصحيح و مقابلهء خانلرى ( غير از ديوان دو جلدى حافظ خانلرى است ) و . . .
« غلام نرگس جماش آن سهى قدّم »
. چهارم ) . . . « سهى قدّم » بر « سهى سروم » [ كه در نسخهء قزوينى آمده ] ترجيح دارد زيرا آنچه در مصرع دوم به « سهىقد » نسبت داده شده ذىروح بودن او را ايجاب مىكند و براى « سهى سرو » كه غير ذىروح است ظاهرا قابل اطلاق نيست . استاد اديب برومند ( عبد العلى ) . . غزليات حافظ چاپ اول 1367 ه . ش . شركت انتشارات پاژنگ - تهران - ص 187 ( با