[ شرح ] غزل 449
بيت 1 : مهجورى : تنهايى ، هجران ، جدايى روا مىدارى : مىپسندى .
بيت 2 : باديه : بيابان خشك و سوزان زلال : آب گوارا درياب : دست گير .
همانطورىكه تو از پروردگار اميد لطف و توقع دارى ، خودت نيز از درماندگان دستگيرى كن .
بيت 3 : بحل كردمت : حلالت كردم ، تو را بخشيدم .
دل مرا ربودى و بردى ، حلالت باد ولى آن گونه كه با ما رفتار كردى و مىكنى با او رفتار مكن و با او بهتر و مهربانتر باش .
بيت 4 : ار تو روا مىدارى : اگر تو موافقى .
اگر تو موافقى ، ما موافق نيستيم و نمىتوانيم قبول كنيم كه حريفان از همان جامى كه ما با تو شراب نوشيدهايم ، شراب بنوشند .
بيت 5 « * » : حضرت سيمرغ : مكان و جايگاه رفيع سيمرغ جولانگه : فضاى پرواز عرض : آبرو
بيت 6 : تقصير : گناه
« تو به تقصير خود افتادى از اين در محروم » شايد اشاره به بيرون راندن حضرت آدم ( ع ) از بهشت باشد . ( خود كرده را تدبير نيست . )
بيت 7 : حافظ از . . . : حافظ ! پادشاهان مقام و رتبه را در مقابل خدمت به اشخاص عطا مىكنند ، تو كه هيچ خدمتى نكردهاى ، چه توقع پاداش دارى .
هامش
* مگس خان افغان بر سر قبر خواجه رفت و خواست مقبرهى او را ويران كند ، جمعى او را ممانعت كردند و قرار بر تفأل از ديوان خواجه نهادند . چون فال زدند ، اين شعر نمودار شد :« اى مگس عرصهى سيمرغ نه جولانگه توست * عِرض خود مىبرى و زحمت ما مىدارى »