تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — صفحة 925

مساهمون:

ص٩٢٥

[ شرح ] غزل 448

بيت 1 : مقامى دارى : صاحب منزلتى هستى . جمشيد : پادشاه قدرتمند عصر باستان در دست جام داشتن : خوش‌گذرانى كردن اى كسى كه در خرابات صاحب رتبه و مقامى و منزلتى و جامى از شراب در كف دارى ! وقتت خوش باد كه جمشيد روزگارى . بيت 2 : اى كه . . . : اى كسى كه شب و روز را با زلف سياه و رخسار خورشيدگون دلدارى به پايان مىرسانى . خوشا به حالت كه شب و روز خوبى دارى . ( سياهى زلف به شب و فروغ صورت به خورشيد تشبيه شده است . ) بيت 3 : صبا : نسيم بهارى ، پيك عاشقان سوختگان : عاشقان دل‌سوخته بر سر ره منتظرند : چشم به راه پيامى از دلدارند . بيت 4 : چمن : به استعاره صورت زيبا دام : زلف خم اندر خم خال مشكين تو در كنار گلزار صورتت دانه زيبايى است . شگفتا كه در كنار اين گلزار ، چه دامى از گيسوان خم اندر خم براى صيد دل عاشقان نهاده‌اى . ( دانه و دام « تناسب » ) بيت 5 : بوى جان : بوى حيات‌بخش قدح : جام شراب از لب خندان جام شراب ، نسيم حيات‌بخش شنيده مىشود . اى زاهد ! اگر تو هم شامه‌اى دارى ، اين بوى جان‌بخش را استشمام كن ( كه شامه ندارى ) . بيت 6 : چون به . . . : گرچه در وفاى به عهد ثابت قدم نبودى و عهد شكستى ، سپاس خدا را كه در ستمگرى پابرجايى . ( در اين بيت از نكوهش شبيه به مدح استفاده شده است . ) بيت 7 : نام نيك . . . : تو كه امروز در اين شهر صاحب نامى و حسن شهرت دارى ، اگر غريبى از تو بخواهد كه نيك نامى را به او معرفى كنى ، بسيار جالب است كه خودت را معرفى كنى . بيت 8 : بس دعاى سحرت . . . : حافظ ، غلام سحرخيز توست ، به يقين دعاهاى نيم‌شبى او شامل حالت خواهد شد .