يازدهم : احوط آن است كه سجده بر قبر نكنند ، امّا پهلوهاى رو را بر قبر گذاشتن و دعا و تضرّع نمودن سنّت است .
چنانچه در حديث معتبر مروى است كه عبداللَّه بن جعفر حِميَرى عريضه نوشت به خدمت حضرت صاحب الامر - صلوات اللَّه عليه - كه : مردى كه زيارت قبور ائمه عليهم السلام كند آيا جايز است كه سجده كند بر قبر يا نه ؟
جواب رسيد كه : سجده بر قبر جايز نيست ، نه در نافله و نه در فريضه و نه در زيارت ؛ و آنچه مىبايد كرد آن است كه پهلوى راست رو را بر قبر گذارند « 1 » .
و احاديث در ابواب كيفيّات زيارات ، در استحباب وضع طرفينِ رو بر قبر بسيار است « 2 » .
دوازدهم : نماز زيارت و غير آن را به گمان فقير در پشت قبر و بالاى سر كردن بهتر است ، و در پايين پا هم مىتوان كرد ؛ و بايد كه پيشتر از قبر و مساوى قبر نايستد ، و پشت به قبر نكند ؛ اگرچه بعضى از علما تجويز كردهاند « 3 » .
و در حديث معتبر منقول است كه حميرى عريضه به خدمت حضرت صاحب الامر - صلوات اللَّه عليه - نوشت و سؤال نمود كه : جايز است كسى را كه نماز كند نزد قبور ائمه عليهم السلام اينكه عقب قبر بايستد و قبر را قبله خود گرداند ، يا نزد سر يا پا بايستد ؟
و آيا جايز است مقدّم بر قبر بايستد و نماز كند و قبر را عقب خود قرار دهد يا نه ؟
جواب رسيد كه : نماز را پشت قبر بايد كرد ، و قبر را پيش رو قرار بايد داد ، و جايز نيست كه نماز كند پيش روى قبر ، و نه جانب راست و نه جانب چپ ، زيرا كه مقدّم بر امام و مساوى او نبايد شد « 4 » .
و بعضى از علما گفتهاند كه عقب قبر نماز نمىبايد كرد « 5 » ، زيرا كه در حديث حسن منقول است كه : زراره از حضرت امام محمد باقر عليه السلام سؤال كرد از نماز كردن در ميان
هامش
( 1 ) - تهذيبالاحكام : 2 / 228 ح 898 ، احتجاج : 490 ، بحارالانوار : 100 / 128 ح 8 ، موسوعة زيارات المعصومين عليهم السلام : 5 / 26 ش 1640 . .
( 2 ) - كامل الزيارات : 218 و 219 ب 79 ضمن ح 13 ، وص 196 ب 79 ضمن ح 1 ، بحارالانوار : 100 / 149 ضمن ح 1 ، وص 169 ضمن ح 20 ، موسوعة زيارات المعصومين عليهم السلام : 3 / 301 ش 1156 . .
( 3 ) - دروس : 2 / 23 . .
( 4 ) - تهذيبالاحكام : 2 / 228 ح 898 ، احتجاج : 490 ، بحارالانوار : 100 / 128 ح 8 ، موسوعة زيارات المعصومين عليهم السلام : 5 / 26 ش 1640 . .
( 5 ) - مقنعه : 151 . .