المحرقة » « 1 » كه همنام اوست ، احمد بن محمّد بن على هيثمى ( مفتى حجاز ) است كه سال 973 هجرى چشم از جهان فروبسته است و جلال الدين سيوطى سال 910 از جهان درگذشته است . از عبارت ابن حجر استفاده مىشود كه قرآنى را كه على عليه السلام گردآورده است غير قرآنى است كه سورههايش برطبق آنچه اكنون در مصحف است مرتّب شده بوده ، پس على عليه السلام خواسته است در اين جمعآورى ترتيب نزول سورهها و آيات را روشن كند همچنانكه دانشمندى دست به قلم مىبرد و قرآن را تفسير مىكند و تعداد قرائتها را بيان مىكند . دانشمند ديگرى قلم به دست مىگيرد و فقط علل وجوه قرائتها را مىنگارد ، و ديگرى در نوشته خود به لغات قرآن مىپردازد ، و ديگرى الفاظ نادر و دور از ذهن قرآن را و ديگرى اخبار وارده مناسب با هر آيهاى را در تفسير خود مىآورد و غير آنها كه هركدام يكى از اغراض گوناگون قرآن را دنبال مىكنند ، زيرا « هركسى را به هركارى ساختند . مؤيّد اين عقيده ما است حديثى كه ثقةالاسلام كلينى آن را در باب اختلاف الحديث از اصول كافى به سند خودش از سليم بن قيس هلالى در حديثى طولانى از امير المؤمنين عليه السلام نقل كرده كه آن حضرت در پاسخ او مفصّلًا مطالبى بيان نموده تا اينكه فرمود : « و بر پيغمبر خدا عليه السلام هيچ آيه قرآنى نازل نمىشد جز آنكه برايم مىخواند و بر من ديكته مىنمود ، و من به خطّ خود مىنوشتم و تأويل و تفسير و ناسخ و منسوخ و محكم و متشابه و خاصّ و عام آن را به من مىآموخت و از خدا خواست كه به من نيروى به خاطر سپردن آن را عطا كند ، از
نم يم ( خلاصه قرآن در اسلام ) ( به ضميمه رسائلى در قرآن : شعرانى ، طباطبائى ، آملى ) ( فارسى ) — صفحة 151
مساهمون: قادر فاضلى
ص١٥١
هامش
( 1 ) - مرحوم قاضى نوراللّه شوشترى كتابى در ردّ اين كتاب نوشته بنام « صوارم مهرقه » - مترجم -