تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نم يم ( خلاصه قرآن در اسلام ) ( به ضميمه رسائلى در قرآن : شعرانى ، طباطبائى ، آملى ) ( فارسى ) — صفحة 148

مساهمون:

ص١٤٨

تنظيم سوره‌ها به اجتهاد صحابه نبود

مىگويم اخبارى وارد شده است . چنان كه سيوطى در اتقان و ديگران در جوامع خود آنها را آورده‌اند - كه اميرالمؤمنين عليه السلام و غير او قرآن را جمع كردند و برطبق آن اخبار قومى قائل شده‌اند كه سوره‌ها در ميان دو جلد بعد از پيامبرخدا به اجتهاد صحابه تنظيم شده ، چون به ظاهر آن اخبار چسبيده‌اند و حال آنكه غفلت كرده‌اند از اين كه ظاهر آن اخبار منافاتى ندارد با آنكه ترتيب سوره‌ها و قرار دادن هر يك از آنها را در جايگاه ويژه‌اى چنان كه حالا در مصحف هست به فرمان پيغمبر بوده چنان كه حق هم همين است . پس مبادا از گفته فاضل مذكور و غير او ، تو نيز گمان برى كه قرآن بعد از پيامبر جمع شده و ترتيب سوره‌ها نيز بعد از آن حضرت انجام گرفته ، ما به خواست خدا به زودى بيشتر از اين مطلب را توضيح خواهيم داد . ابن النديم در الفهرست ( 41 چاپ مصر از فن سوم از مقاله اولى ) گفته : ابن المنادى گويد : حسن العباسى به من حديث كرد ، گفت خبر داده شدم از عبدالرحمان بن ابى حمّاد ، از حكم بن ظهير سدوسى ، از عبد خير ، از على عليه السلام كه هنگام درگذشت پيغمبر آن حضرت مشاهده كرد مردم سست و مضطرب شده‌اند و فال بد مىزدند پس سوگند خورد كه تا قرآن را جمع نكند رداء خود را بر دوش نگيرد ، لذا سه روز از خانه بيرون نيامد تا قرآن را جمع كرد ، و آن نخستين مصحفى است كه در آن قرآن از صفحه دل على عليه السلام به صفحات كاغذ منتقل شده و در آن جمع گرديده است . آنگاه گويد : آن مصحف نزد خاندان جعفر بود ، و من در زمان خودمان آن را نزد ابى يعلى حمزة الحسنى - كه خدا او را مشمول رحمت خود سازد - ديدم ، مصحفى بود كه چند برگ از آن افتاده بود به خط علىبن ابى طالب و « بنوحسن » فرزندان امام حسن آن را با گذشت زمان از هم به ارث مىبرند و دست بدست