تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نم يم ( خلاصه قرآن در اسلام ) ( به ضميمه رسائلى در قرآن : شعرانى ، طباطبائى ، آملى ) ( فارسى ) — صفحة 138

مساهمون:

ص١٣٨

خود از حديث انَس درآورده است كه گويد : يك وقت پيامبر خدا صلي الله عليه و سلم فرمود : « هم اكنون سوره‌اى بر من نازل گرديد و ( هنگامى كه شروع به خواندن كرد ابتدا فرمود ) : بسم اللّه الرحمن الرحيم » . ابو داود به اسناد صحيح از ابن عباس روايت كرده : كه پيامبر خدا ، جدا شدن سوره‌اى از سوره ديگر را نمىشناخت - و در روايتى پايان يافتن سوره‌اى را نمىدانست - تا اينكه بسم اللّه الرحمن الرحيم بر او نازل مىگشت . دارقطنى از حديث ابو هريره روايت كرده كه گويد : پيامبر خدا صلي الله عليه و سلم فرمود : هرگاه خواستيد ( سوره الحمدللّه ) را بخوانيد « بسم اللّه الرحمن الرحيم » را هم بخوانيد ، زيرا سورهء حمد « امّ القرآن » و « سبع المثانى » « 1 » و « بسم اللّه الرحمن الرحيم » يكى از آيات آن مىباشد . از علماء مدينه - مالك و غير او ، و از علماء شام اوزاعى و ديگران ، و از قُرّاء بصره ابو عمر و يعقوب معتقدند به اينكه بسم اللّه . . . يك آيه جداگانه‌ايست كه براى بيان سرآغاز سوره‌ها و جدائى انداختن بين آنها نازل گشته ، و حنفيّه هم به

هامش
( 1 ) - اين نام طبق روايات از متن قرآن كريم براى نخستين سوره قرآن انتخاب شده كه‌فرموده : « ولقد آتيناك سبعاً من المثانى والقرآن العظيم » ( الحجر 15 : 87 ) و چون در اين سوره اصول مطابع قرآن به طور فشرده آمده است چنان كه گويا قرآن مستقلى است . در اين آيه قرآن عطف به آن شده و درباره وجه تسميه آن به اين نام گفته‌اند : چون به اجماع هفت آيه دارد و هر آيه مشتمل بر دو جمله يا دو كلمه مىباشد و گفته‌اند : چون در هر نماز اين هفت آيه دوبار خوانده مىشود « سبع المثانى » ناميده شده . و از اين جهت كه محتواى آن مطالب اصولى و ريشه‌اى هستند ، و منبع عظيم قرآن است ، و آيات ديگر فروع و شاخه‌هاى آنهاست ( امّ الكتاب ) آن رامى خوانند