تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نم يم ( خلاصه قرآن در اسلام ) ( به ضميمه رسائلى در قرآن : شعرانى ، طباطبائى ، آملى ) ( فارسى ) — صفحة 137

مساهمون:

ص١٣٧

بسم اللّه در قرآن

بسم اللَّه الرحمن الرحيم جزو همهء سُوَرِ قرآن است قطعاً بسم اللّه . . . يك جزء و آيه‌اى از سوره ( 27 ) نمل هست بلكه در آن سوره دو آيهء آن را تشكيل داده است ، و در هر سوره‌اى « بسم اللّه . . . » يك آيه به شمار مىرود و لذا اگر شخصى در نماز ، چه فريضه باشد يا نافله ، آن را نخواند نمازش باطل است و واجب است در نمازهائى كه لازم است مرد حمد و سوره را بلند بخواند « بسم اللّه . . . » نيز بلند خوانده شود و در نمازهائى كه بايد حمد آهسته خوانده شود مستحب است « بسم اللّه . . . » بلند خوانده شود ، و عقيده اصحاب ما اماميه بر اين است ، ولى ميان فقهاء مسلمين اختلاف است اگرچه بيشتر از آنان با اين نظريّه موافقند بلكه آن عقيده بيشتر علماء گذشته است اگر نگوئيم همه . نويسنده تفسير المنار گويد : همه مسلمين بر اين عقيده‌اند كه بسم اللّه الرحمن الرحيم از قرآن است و جزئى از آيه سورهء نمل مىباشد . نسبت به جايگاه آن در بقيّه سوره‌ها اختلاف دارند ، گروهى معتقدند كه يك آيه از هر سوره مىباشد و اين نظريه دانشمندان پيشين از اهل مكّه است چه فقهاء و چه قُرّائشان كه ابن كثير و اهل كوفه از ايشان است . عاصم و كسانى از قُرّاء ، و بعضى صحابه و تابعين از اهل مدينه و شافعى در « الجديد » و پيروان او ، و ثورى ، و احمد در يكى از دو قولش و اماميّه . و از محدثين ايشان از علماء تابعين كه اين قول از آنان روايت گرديده عبارتند از : سعيد بن جبير و عطا و زهرى و ابن المبارك . و قوىترين دليلشان بر آن اجماع صحابه و اشخاص بعد از آنان است كه همگى در قرآن‌هائى كه نوشته‌اند بسم اللّه را در آغاز همه سوره‌ها آورده‌اند جز سوره برائت ، با اينكه دستور داريم كه « هرچه از قرآن نيست از مصاحف زدوده شود » ، و به همين علّت « آمين » را در آخر سوره « حمد » ننوشته‌اند . و احاديثى هم وارد شده كه اين عقيده را اثبات مىكند ، از آن جمله حديثى است كه مُسلِم آن را در صحيح