پيامبر خدا صلي الله عليه و سلم ترتيب داده شده و دست به دست مىگشته ، و مردم آنها را بنام مىشناختهاند . سيوطى در كتاب « اتقان » و مفسرين از جمله طبرسى در سرآغاز سوره ( 11 ) هود روايت كردهاند كه ثعلبى به سند خود از اسحاق از ابوجُحَيْفَه نقل نموده : به پيامبرخدا صلي الله عليه و سلم عرض شد : پيرى زود اثرش را در شما نمايان كرده است . فرمود : « سوره هود و مانند آن پيرم كردند » . [ و در حديث ديگر از انس گويد كه در پاسخ ابوبكر پس از اين جمله فرمود : سوره ( 69 ) الحاقه و سوره ( 56 ) واقعه و سوره ( 78 ) النباء و سوره ( 88 ) غاشيه . « 1 » ] مرحوم طبرسى در ديباچهء مجمع البيان « 2 » در فنّ چهارم گويد : در خبرى كه از پيامبرخدا صلي الله عليه و سلم شايع است آمده كه ، آن حضرت فرمود : به جاى تورات هفت سورهء طولانى ، و به جاى انجيل سورههاى « مَثانى » ، و به جاى زبور سورههاى « مِئِيْن » به من داده شده ، و سورههاى « مُفَصَّل » را هم علاوه ! ( كه با آنها بر پيامبران ديگر برترى يافتم ) . « 3 »
نم يم ( خلاصه قرآن در اسلام ) ( به ضميمه رسائلى در قرآن : شعرانى ، طباطبائى ، آملى ) ( فارسى ) — صفحة 131
مساهمون: قادر فاضلى
ص١٣١
هامش
( 1 ) - مجمع البيان 5 : 140 ؛ منهج الصادقين 4 : 399
( 2 ) - مجمع البيان 5 : 140 ؛ منهج الصادقين 4 : 399
( 3 ) - « سَبْعِ طوال » هفت سورهء بزرگ 2 تا 8 قرآن است بدين ترتيب : 1 - بقره ، 2 - آل عمران ، 3 - نساء ، 4 - مائده ، 5 - انعام ، 6 - اعراف ، 7 - انفال با توبه . و گفته شده هفتم سوره يونس است .
اينها را سورههاى طولانى ناميدهاند چون درازترين سورههاى قرآنند .
سورههاى « مثانى » سورههاى بعد از اين هفت سوره مىباشند كه از حيث عدد آيات كمتر از « مِئِيْن » و بيشتر از « مفصّل » و اوّلش سوره يونس و آخرش سوره نحل مىباشد و چون دنباله هفت سورهء اوّلند دومى آنها حساب شدهاند و بدين جهت « مثانى » ناميده شدهاند . سورههاى « مِئِيْن » سورههائى است كه نزديك به صد آيه است يا اندكى كمتر و يا بيشتر كه اوّلش سوره ( 17 ) اسراء و آخرش سوره ( 23 ) مؤمنون است .
« مفصّل » شصت و هفت سورهء بعد از « حم » ها تا آخر قرآنند كه « بسم اللّه » زياد دارند و بدين وسيله چون فصلهائى زياد از هم جدا شدهاند . ( مترجم )