با اين همه در شبهاى تاريك از ظلمت شب استفاده نموده پنهان از همديگر و از بستگان و زيردستان خود مىآمدند و در نزديكى خانه پيغمبر اكرم صلي الله عليه و سلم در جائى نشسته به قرآنى كه آن حضرت تلاوت مىكرد گوش مىدادند .
البته مسلمانان نيز از اين روى كه قرآن مجيد را كلام خدا و يگانه مدرك دينى خود مىدانستند و هم از اين روى كه در فريضه نماز سوره حمد و مقدارى از ساير قرآن را مىبايست بخوانند و هم از ين روى كه پيغمبر اكرم صلي الله عليه و سلم ماموريت داشت كه قرآن مجيد و احكام اسلام را به آنان ياد دهد در ياد گرفتن سور و آيات قرآنى و حفظ و ضبط آنها نهايت جديت به خرج مىدادند .
اين روش پس از آنكه پيغمبر اكرم به مدينه هجرت فرمود و جامعه مستقل اسلامى تشكيل داد منظمتر و متشكلتر گرديد و به دستور پيغمبر اكرم جمعيت قابل توجهى از ياران وى به قرائت قرآن و تعليم و تعلم احكام اسلام كه روز بروز نازل و تكميل مىشد موظف شدند و حتى طبق دستور صريح قرآن از شركت در جنگ و جهاد معذور شدند .
و چون بيشتر ياران پيغمبر اكرم صلي الله عليه و سلم و مخصوصاً صحابه كه از مكه به مدينه مهاجرت كرده بودند بيسواد بوده به خواندن و نوشتن آشنائى نداشتند به دستور پيغمبر اكرم صلي الله عليه و سلم از اسيران يهود براى يادگرفتن خط كه آن زمان بسيار ساده و آسان بود استفاده مىشد و بدين ترتيب گروهى باسواد به وجود آمد .
ازين جماعت كسانى كه به قرائت قرآن و حفظ و ضبط سور و آيات آن مشغول بودند قراء ناميده مىشدند و ازين گروه بود كه در واقعه بئرمعونه چهل تن يا هفتاد تن يك جا شهيد شدند .
و آنچه از قرآن مجيد نازل شده بود و نيز تدريجاً نازل مىشد در الواح و استخوان شانه شتر و سعف خرما و نظاير آنها نوشته و ضبط مىشد .
آنچه هرگز قابل ترديد نيست و نمىشود انكار كرد اين است كه اكثر سور
نم يم ( خلاصه قرآن در اسلام ) ( به ضميمه رسائلى در قرآن : شعرانى ، طباطبائى ، آملى ) ( فارسى ) — صفحة 107
مساهمون: قادر فاضلى
ص١٠٧