5 / 15 خولى بن يزيد
خولى بن يزيد اصبحى ايادى دارِمى ، در شمار سپاه و تيراندازان عمر بن سعد بود . در زيارتنامه شهدا و منابع تاريخى ، به او نسبت داده شده كه تيرهايى را به سوى عثمان ( پسر امير مؤمنان عليه السلام و برادر ابو الفضل العبّاس ) پرتاب كرد و او بر اثر تير وى و تير ديگرى كه شخصى از قبيله بنى ابان پرتاب كرد ، به شهادت رسيد .
وى را قاتل جعفر بن على عليه السلام هم شمردهاند ؛ امّا بيشتر منابع تاريخى ، كشته شدن جعفر بن على را به هانى بن ثُبَيت حضرمى نسبت دادهاند .
خولى ، در شهادت امام حسين عليه السلام و بريدن سر مبارك ايشان نيز دست داشت . او به همراه حُمَيد بن مسلم ازدى ، سر مبارك امام حسين عليه السلام را براى عبيد اللَّه بن زياد به كوفه برد . او شبهنگام به كوفه رسيد و سرِ امام عليه السلام را در خانهاش گذاشت و چون همسرش از ماجرا باخبر شد ، با وى دشمن گشت . از اين رو ، در قيام مختار ، وقتى مأموران مختار ، وارد خانه خولى شدند ، وى مخفيگاه او را به آنان نشان داد .
مأموران ، خولى را دستگير كردند و او را به سوى مختار مىبردند كه مختار ، آنها را از ميانه راه برگرداند و فرمان داد كه او را در خانه خودش بكُشند .
پس از كشته شدن خولى ، مختار ، جسد او را آتش زد و آن قدر ماند تا جنازهاش به خاكستر تبديل شد و سپس باز گشت .
742 . تاريخ الطبرى - به نقل از موسى بن عامر - : مختار ، مُعاذ بن هانى بن عَدىِ كِندى ، برادرزاده حُجْر ، و نيز ابو عَمره ، فرمانده نگهبانانش را اعزام كرد . آنان رفتند و خانه خولى بن يزيد اصبحى را كه سر حسين عليه السلام را همراه خود آورْد ، محاصره كردند .
او در خروجىِ خانه پنهان شد . مُعاذ به ابو عَمره دستور داد كه خانه را جستجو كنند . زن خولى ، به سوى آنان رفت . آنها به وى گفتند : همسرت كجاست ؟
گفت : نمىدانم كجاست . و با دست به خروجى اشاره كرد . آنان وارد شدند و او را