مدينه در يافتى و قريب اين عبارت را ابن اثير و طبرى و قرمانى و ديگران ، ذكر كردهاند و در هيچ كدام ، ذكرى از سفر عراق نيست - ؛ بلكه شيخ مفيد « 1 » و شيخ طوسى « 2 » و كفعمى « 3 » گفتهاند كه : در روز بيستم صفر ، حرم حضرت ابى عبد اللَّه الحسين عليه السلام رجوع كردند از شام به مدينه و در همان روز ، جابر بن عبد اللَّه ، به جهت زيارت امام حسين عليه السلام به كربلا آمد و اوّلْ كسى است كه امام حسين عليه السلامرا زيارت كرد .
و شيخ ما ، علّامه نورى - طاب ثراه - در كتاب لؤلؤ و مرجان ، كلام را در ردّ اين نقل ، بسط تمام داده . و از نقل سيّد ابن طاووسْ آن را در كتاب خود ، عذرى بيان نموده ، و لكن ، اين مقام را گنجايش بسط نيست .
و بعضى احتمال دادهاند كه اهل بيت در حين رفتن از كوفه به شام ، به كربلا آمدهاند و اين احتمال ، به جهاتى بعيد است . و هم احتمال داده شده كه بعد از مراجعت از شام ، به كربلا آمدهاند ؛ لكن در غيرِ روز اربعين بوده ؛ چه ، سيّد و شيخ ابن نَما كه نقل كردهاند ورود ايشان را به كربلا ، به روز اربعين ، مقيّد نساختهاند . « 4 » و اين احتمال نيز ضعيف است ، به سبب آن كه ديگران ، مانند صاحب روضة الشهدا « 5 » و حبيب السِيَر « 6 » و غيره « 7 » كه نقل كردهاند ، مقيّد به روز اربعين ساختهاند و از عبارت سيّد نيز ظاهر است كه با جابر ، در يك روز و يك وقت ، وارد شدند ، چنان كه فرموده : « فَوافَوا فى وَقتٍ واحِدٍ » و مسلّم است كه ورود جابر به كربلا ، در روز اربعين بوده ، و به علاوه آنچه ذكر شد ، تفصيل ورود جابر به كربلا
هامش
( 1 ) مسارّ الشيعة : ص 46 .
( 2 ) مصباح المتهجّد : ص 787 . نيز ، ر . ك : العُدد القويّهَ : ص 219 ح 11 .
( 3 ) ر . ك : المصباح ، كفعمى : ص 510 .
( 4 ) ر . ك : الملهوف : ص 225 و مثير الأحزان : ص 107 .
( 5 ) روضة الشهدا : ص 391 .
( 6 ) تاريخ حبيب السير : ج 2 ص 60 .
( 7 ) توضيح المقاصد : ص 6 . نيز ، ر . ك : بحار الأنوار : ج 101 ص 334 .