بهايى نيز مؤيّد اين مسئله است :
مَلاعين كه سرِ حسين عليه السلام [ را ] از كوفه بيرون آوردند ، خائف بودند از قبائل عرب كه غوغا كنند و از ايشان ، باز ستانند . پس راهى [ را ] كه به عراق است ، ترك كردند و بيراه مىرفتند « 1 » .
سه . سرعت انجام گرفتن كار ، در كارهاى حكومتى ، يك اصل است . لازمه رعايت اين اصل ، گذر از كوتاهترين و سريعترين مسير بوده است .
نتيجه نهايى
به دليل نبودِ دلايل روشن و قابل اعتماد ، نمىتوان اظهار نظر قطعى كرد ؛ ولى با توجّه به نكاتى كه گذشت عبور كاروان اسيران كربلا از مسير باديه ، احتمال بيشترى را به خود اختصاص مىدهد .
مسير حركت كاروان اسيران كربلا ، از شام به مدينه
بر اساس محاسبات انجام شده ، « 2 » فاصله ميان دمشق تا مدينه ، تقريباً 1229 كيلومتر است و با احتساب دمشق و مدينه ، شامل 32 منزل بوده است . كاروان اسيران ، در بازگشت از شام ، قطعاً اين مسير را پيمودهاند و چنانچه در ضمن حركت ، به كربلا هم رفته باشند ، مسيرِ بسيار طولانىترى را سپرى كردهاند .
حركت پُررنج خانواده امام عليه السلام و همراهان ، از مدينه آغاز شد و به مدينه نيز ختم گرديد و حدّ اقل مسيرى كه اين بزرگواران طى كردهاند ( با فرض رفتن از كوفه به دمشق از كوتاهترين مسير ، يعنى راه باديه ، و عدم احتساب رفتنِ مجدّد به كربلا ) ، حدود 4100 كيلومتر است .
هامش
( 1 ) كامل بهايى : ج 2 ص 291 .
( 2 ) ر . ك : دانشنامه امام حسين عليه السلام : ج 8 ص 234 .