395 . المناقب و المثالب ، ابو حنيفه نعمان مغربى : عبّاس بن على عليه السلام ، پس از آن كه حسين عليه السلام را از آب ، باز داشتند ، به دشمن حمله مىبُرد و آنها را مىشكافت و خود را به آب فرات مىرساند و حسين عليه السلام و يارانش را سيراب مىكرد . وى در آن روزها ، « سَقّا ( آبآور ) » ناميده شد و ميان فرات و قتلگاه حسين عليه السلام كشته شد . قبر او نيز همان جاست . در آن روز ، [ دشمنان ] دست و پاهاى او را هم قطع كردند . « 1 »
396 . المناقب ، ابن شهرآشوب : عبّاس ، سقا ، ماه بنى هاشم و پرچمدار حسين عليه السلام بود . او از ديگر برادرانش بزرگتر بود و در طلب آب مىرفت كه بر او حمله بُردند . او هم به آنها حمله بُرد و چنين مىخواند :
از مرگْ نمىهراسم ؛ زيرا مرگ ، ترقّى و صعودى است
كه مرا در پشت شمشيرها ، پنهان مىكند .
جانم ، سپر جان پاكيزه مصطفى باد !
من ، عبّاسم كه سقّا گشتهام
و به روز برخورد ، هراسى از شرّ ندارم .
پس آنان را متفرّق كرد . زيد بن وَرقاى جُهَنى ، در پشت درخت خرمايى به كمين او نشست و حَكيم بن طُفَيل سِنبِسى نيز او را يارى داد و بر دست راست عبّاس عليه السلام ضربهاى زد [ و آن را قطع كرد ] . عبّاس عليه السلام ، شمشير را به دست چپ گرفت و به آنها حمله بُرد و چنين رَجَز مىخواند :
به خدا سوگند ، اگر دست راستم را قطع كنيد
من ، هميشه از دينم حمايت مىكنم
هامش
( 1 )
كانَ العَبّاسُ بنُ عَلِيٍّ عليه السلام لَمّا مُنِعَ الحُسَينُ عليه السلام الماءَ ، جَعَلَ يَحمِلُ عَلَى النّاسِ فَيُفرِجونَ حَتّى يَأتِي الفُراتَ ويَأتي بِالماءِ ، فَيَسقِي الحُسَينَ عليه السلام وأصحابَهُ ، فَسُمِّيَ « السَّقّاءَ » يَومَئِذٍ . وقُتِلَ بَينَ الفُراتِ ومَصرَعِ الحُسَينِ عليه السلام ، فَثَمَّ قَبرُهُ ، وقَطَعوا يَومَئِذٍ يَدَيهِ ورِجلَيهِ 398
( المناقب والمثالب ، ابو حنيفه نعمان مغربى : ص 309 ، كتاب المعقّبين : ص 111 ) .