تأمّلى در گزارشهاى مربوط به دستگيرى مسلم ، پس از امان دادن به او
گزارشهايى را كه حاكى از دستگيرى مسلم عليه السلام پس از امان دادن به او هستند ، مىتوان به سه دسته تقسيم كرد :
1 . گزارشى كه بيشتر منابع تاريخى نقل كردهاند كه : مسلم عليه السلام ، پيشنهاد امان را قاطعانه رد كرد و در پاسخ محمّد بن اشعث - كه اين پيشنهاد را مطرح كرد - ، گفت :
وأيُّ أمانٍ لِلغَدَرَةِ الفَجَرَةِ ؟ !
چه اعتمادى به امان اهل نيرنگ و فجور هست ؟ !
سپس با تمثّل به اشعار حُمران بن مالك خَثعَمى ، خطاب به دشمنان حاضر در صحنه نبرد گفت :
أقْسَمْتُ لا اقتَلُ إلّا حُرّا . . . .
سوگند ياد كردهام كه جز به آزادگى ، كشته نشوم .
سپس به نبردْ ادامه داد ، تا اين كه از پشتِ سر ، مورد اصابت نيزه قرار گرفت و به زمين افتاد و اسير شد . « 1 »
2 . گزارشى كه حاكى از آن است كه مسلم عليه السلام پس از درگيرى با دشمن و وارد شدن جراحتهاى بسيار به او و زمينگير شدن ، امان را پذيرفت . « 2 »
هامش
( 1 ) ر . ك : الملهوف : ص 120 ، بحار الأنوار : ج 44 ص 357 .
( 2 ) ر . ك : تاريخ الطبرى : ج 5 ص 374 والإرشاد : ج 2 ص 59 .