4 / 5 رايزنى يزيد براى انتخاب حكمران كوفه
119 . تاريخ الطبرى - به نقل از عوانه - : چون نامههاى بسيارى در فاصله دو روز به دست يزيد رسيد ، وى سِرجون ، « 1 » غلام معاويه ، را خواست و از او پرسيد : نظر تو چيست ؟ به درستى كه حسين ، قصد كوفه كرده و مسلم بن عقيل در كوفه برايش بيعت مىگيرد . از ناتوانى نعمان و سخنان نارواى او نيز گزارشهايى به من رسيده است . آن گاه نامهها را برايش خواند [ و گفت : ] رأى تو چيست ؟ و چه كسى را بر كوفه بگمارم ؟
البتّه يزيد ، هميشه عبيد اللَّه بن زياد را سرزنش مىكرد .
سِرجون گفت : اگر معاويه اينك زنده شود ، آيا به نظر او تَن مىدهى ؟
يزيد گفت : آرى .
سرجون ، نامه معاويه در باره حكومت عبيد اللَّه بر كوفه را بيرون آورد و گفت : اين ، نظر معاويه است . او از دنيا رفت و دستور داد اين نامه نوشته شود .
يزيد ، اين رأى را پذيرفت و بصره و كوفه را به عبيد اللَّه واگذار كرد و حكم زمامدارى كوفه را برايش فرستاد . « 2 »
هامش
( 1 ) سِرجون بن منصور رومى - و گفته شده سرحون - ، نامش تعريب شده سرژيوس است و پدرش منصور ، كارگزار اموال بود . سرجون ، غلام معاويه و كاتب او و پسرش يزيد و عبد الملك بود . او مسيحى بود و به وى سرحه گفته مىشد . او كليسايى در بيرون « باب فراديس » داشت كه پس از فتح [ دمشق ] برايش ساخته شده بود . او اسلام آورد ؛ ولى كليسا باقى ماند . وى همدم يزيد در مىگسارى بود و او بود كه وقتى خبر مسلم بن عقيل به يزيد رسيد ، به يزيد توصيه كرد ابن زياد را بر كوفه بگمارد . سرجون ، كاتب بنى اميّه تا زمان عبد الملك بن مروان بود . عبد الملك ، او را سرپرست تمام ديوانهاى عرب و عجم قرار داد و چون از دنيا رفت ، منصب « كتابت » ، به عربهاى مسلمان رسيد .
( 2 )
لَمَّا اجتَمَعَتِ الكُتُبُ عِندَ يَزيدَ ، لَيسَ بَينَ كُتُبِهِم إلّا يَومانِ ، دَعا يَزيدُ بنُ مُعاوِيَةَ سَرجونَ مَولى مُعاوِيَةَ ، فَقالَ : ما رَأيُكَ ؟ فَإِنَّ حُسَيناً قَد تَوَجَّهَ نَحوَ الكوفَةِ ، ومُسلِمُ بنُ عَقيلٍ بِالكوفَةِ يُبايِعُ لِلحُسَينِ ، وقَد بَلَغَني عَنِ النُّعمانِ ضَعفٌ وقَولٌ سَيِّئٌ - وأقرَأَهُ كُتُبَهُم - ، فَما تَرى ؟ مَن أستَعمِلُ عَلَى الكوفَةِ ؟ وكانَ يَزيدُ عاتِباً عَلى عُبَيدِ اللَّهِ بنِ زِيادٍ .
فَقالَ سَرجونُ : أرَأَيتَ مُعاوِيَةَ لَو نُشِرَ لَكَ ، أكُنتَ آخِذاً بِرَأيِهِ ؟ قالَ : نَعمَ . فَأَخرَجَ عَهدَ عُبَيدِ اللَّهِ عَلَى الكوفَةِ ، فَقالَ : هذا رَأيُ مُعاوِيَةَ ، وماتَ وقَد أمَرَ بِهذَا الكِتابِ .
فَأَخَذَ بِرَأيِهِ ، وضَمَّ المِصرَينِ إلى عُبَيدِ اللَّهِ ، وبَعَثَ إلَيهِ بِعَهدِهِ عَلَى الكوفَةِ 120
( تاريخ الطبرى : ج 5 ص 356 ؛ الإرشاد : ج 2 ص 42 ) .