رويه است . ساختگى بودن روايات به اصطلاح شيعى يا اخبار مؤيد مذهب شيعه از شبهههاى سنگينى است كه شيعه همواره با آن مواجه بوده است و هم اكنون نيز با قدرت ادامه دارد .
1 . جايگاه تاريخ نزد شيعه
درباره اين موضوع كه تاريخنگارى شيعه از چه زمانى آغاز شده و آغازكننده آن چه كسى است ، به صراحت نمىتوان اظهار نظر كرد ؛ اما مىدانيم امامان شيعه ( عليهم السلام ) به تاريخ بشر و سرگذشت امتها توجه داشتند و آنها را بيان مىكردند ؛ نمونه آن امير مؤمنان على ( ع ) است كه در نامه خود به فرزندش امام حسن ( ع ) ، درباره مطالعه تاريخ پيشينيان مىنويسد : « احوال و سرانجام گذشتگان را به گونهاى مطالعه كردهام كه گويى با آنان زيستهام » . « 1 » اين عمل امام ، هم نشاندهنده مهم و مفيد بودن تاريخ است و هم اينكه سيره و رفتار آن حضرت مىتواند سرمشق ديگر امامان ( عليهم السلام ) قرار گيرد .
از روايات برخى ائمه ( عليهم السلام ) مىتوان دريافت كه ايشان نيز با تاريخ مأنوس بودهاند ؛ به ويژه سيره رسول خدا ( ص ) كه همانند سنت آن حضرت ، ميان ائمه جايگاهى و الا داشته و آموزش آن كنار فراگيرى قرآن قرار گرفته است . امام سجاد ( ع ) در اين باره مىفرمايد :
« كنّا نعلّم مغازي رسول الله ( ص ) كما نعلّم السورة من القرآن » ؛ « 2 »
« مغازى ( سيره ) پيامبر ( ص )
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، نامه شماره 31 .
( 2 ) . دلائل النبوه ، بيهقى ، ج 3 ، ص 6 ؛ السيرة النبويه ، ابنكثير ، ج 2 ، ص 355 ؛ البداية و النهايه ، ابن كثير ، ج 3 ، ص 297 . واژه نعلم را چه معلوم در نظر بگيريم و چه مجهول ، در اصل مفهوم ، يعنى تعليم و تعلم سيره در ميان اهلبيت ( عليهم السلام ) تفاوتى ايجاد نمىكند .