عليكم . « قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيّ » فأدعوكم إلى اللَّه وإلى نبيّه . « 1 » پيامبر صلى الله عليه و آله در اين پيام اوّلًا اصول عقايد يهوديان را تأييد و ثانياً آنها را به تفحّص كتابهاى دينى خود در شناخت و يا قبول حقيقتى كه او خود را منادى آن مىداند ، دعوت كرده است .
و ثانياً با نهايت لطف و احترام اعلام مىدارد :
« اگر اين موضوع را در كتابهاى خود نديدهايد ، اكراهى در پذيرفتن اسلام نيست . »
بر اين اساس و با توجّه به اتّخاذ روش مشابه با مسيحيان نجران ، محمّد صلى الله عليه و آله در گسترش تفاهم دينى ، نه تنها پيش قدم بود ، بلكه با انتشار تعاليمش ، راه همهء انبيا را براى احياء معنويّت و نجات انسان از سقوط در پرستش بتها ، سرلوحهء رسالتش قرار داده بود .
يهوديان در پناه چنين امنيّتى كه مُتضمّن حقوق اجتماعى ، اقتصادى و در نهايت
هامش
( 1 ) . « يكى از غلامان خاندان زيد بن ثابت ، از عكرمه ، و او از سعيد بن جبير ، به نقل از ابن عباس آورده است كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به يهوديان خيبر چنين نوشت :
به نام خداوند بخشايندهء مهربان ، از محمد ، پيامبر خدا - كه درود خدا بر او باد - ياور و برادر موسى و تصديق كنندهء آنچه موسى آورده است : اى اهل تورات ! بدانيد كه خداوند شما را خبر داد و شما در كتاب خويش ، اين را خواندهايد كه : « محمد ، پيامآورى خدا ، و كسانى كه با او هستند ، بر كافران خشن و در ميان خود مهربانند ، ايشان را مىنگرى كه در حال ركوع و سجود ، از رحمت و رضوان خداوند طلب مىكنند ، آثار سجده در رخسارهء آنان آشكار است . مثال آنان در تورات و انجيل ، همچون نهالى است كه جوانههاى خود را بيرون آورده و بر پاى ايستاده و محكم گرديده ، چندان كه برزگران را به شگفتى واداشته و كافران را به خشم آورده است . خداوند ، كسانى را كه ايمان آوردهاند و عمل نيكو انجام دادند ، آمرزش و پاداش بزرگ وعده داده است .
اينك من شما را سوگند مىدهم به خداوند ، و به آنچه بر شما فرو فرستاد ، و به كسى كه نياكان شما را با طعامهاى ويژه ، خوراك داد ، و به كسى كه دريا را براى پدران شما خشك كرد تا آنان را از فرعون و ستم او رهايى بخشد ، سوگند مىدهم كه مرا خبر دهيد : آيا در آنچه خدا بر شما فرو فرستاده ، مطلبى مىيابيد كه شما را به ايمان آوردن به محمد فرا مىخوانَد ؟ اگر چنين مطلبى در كتاب خود نيافتيد بر شما اجبارى نيست . اكنون راه صلاح و درستى ، از مسير باطل و طغيان جدا شده است ، پس شما را به سوى خدا و پيامبر او فرا مىخوانم » . نك : ترجمهء پارسى ، ج 1 ، ص 353