اگر اين سند تاريخى را تجزيه كنيم پى مىبريم كه « نضر » اوّلًا اسير مقداد بوده و آنگاه در اثيل كشته شده است .
در خصوص « اثيل » گفتنى است :
« الأثيل » تصغيرِ « الأثل » جايى ميان بدر و الصّفراء است . « 1 » يعنى از نظر جغرافيايى ، قبل از « عرق الظبيه » قرار دارد . پس وقتى پيامبر آن محل را به طرف مدينه ترك كرد ، پس از چند روز به عرق الظبيه رسيده و در آنجا عقبة بن ابىمعيط را كشتهاند . چرا عقبه در اعتراض به كشتنش مىگويد : « و از ميان همهء اسيران من بايد كشته شوم ؟ »
و ابنقتيبه گفتهء او را چنين ثبت كرده است :
« يا معشر قريش ، ما لي أقتل من بينكم . . . ؟ » ؛ اى و أنا واحد منكم . « 2 » و در روايت ابن عبّاس : « يا معشر قريش ما لي أقتل من بينكم صبراً ؟ » « 3 » اين اسناد براى ما ثابت مىكند كه اگر نضر به عنوان اسيرى كشته شده بود ، عقبه اين حرف را نمىزد و يا لااقل جواب او را مىدادند كه همهء اشراف قريش و از جمله نضرپس از اسيرى - محكوم به اعدام هستند . ولى چنين مدركى در تاريخ نداريم .
گفتنى است :
« عرق الظبيه » در وادى روحاء است « 4 » و در فاصلهء بدر تا مدينه كه پس از پشت سر گذاردنِ صفراء به آن مىرسيم .
4 - چگونه مىتوان سند واقدى را پذيرفت كه محمّد صلى الله عليه و آله ، دستور قتل نضر را به مقداد داده و او سرپيچى كرده است ؟ اين امر ترديدهاى ما را تقويت مىكند ؛ زيرا همهء محدّثان و مورّخان و نهايتاً اسلامشناسان از « مقداد بن الأسود الكندى » شناخت مثبتى
هامش
( 1 ) . سمهودى ، « وفاء الوفا » ، جزء 4 ، ص 1120
( 2 ) . « اى گروه قريش ! چرا از ميان شما ، تنها من كشته شوم ، حال آنكه من نيز يكى از شمايم ؛ نك : « السّيرة الحلبيّه » ، ج 2 ، ص 442
( 3 ) . همان .
( 4 ) . سمهودى ، « وفاء الوفا » ، جزء 4 ، ص 1259