و همگان گفتهاند كه پيامبر در بارهاش مىگفت :
« من آذى عَمِّي فقد آذاني » « 1 » او هنگام تدفين پيامبر ، از زمرهء خاصّان بيت رسول بود . « 2 » پس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله ، در سقيفهء بنىساعده شركت نجست و از زمرهء صحابهاى بود كه از بيعت سرباز زد . « 3 » در ايّام خلافت راشدين ، از احترام خاصّ خلفا برخوردار بود و به تصريح « زركلى » :
« و كان إذا مرّ بعمر في أيام خلافته ترجل عمر إجلاله و كذلك عثمان » . « 4 » و بدين اعتبار و فضل و مقام بود كه همهء صحابه در نماز استسقا به او اقتدا كردند . « 5 »
هامش
( 1 ) . « كسى كه عمويم را آزار دهد ، مرا آزار داده است . » در خصوص ديگر جملاتى كه در فضايل عبّاس ثبت شده است ، نك : ترمذى ، « الجامع الصّحيح » ج 5 ، ص 317 . به نقل از عبدالمطّلب بن ربيعة و ابوالبخترى به روايت از علىبن ابىطالب . نيز نك : ابوداود ، « سنن » ج 2 ، ص 115 ؛ مسلم ، « صحيح » ، « فى تعجيل الزّكاة » ، شرح نووى و همچنين : ابنماجه ، « سنن » ج 1 ، ص 63 به نقل از عبداللَّه بن عمر . نيز متّقى هندى ، « كنزالعمال » ، ج 16 ، صص 118 و 136
( 2 ) . احمد ، « مسند » ، حديث 358 به نقلاز سعيد بن مسيّب . ابنهشام ، « السّيرةالنبويّه » ، ج 4 ، صص 304 و 314 ؛ حافظ نورالدّين هيثمى ، « مجمع الزوائد » ، ج 6 ، صص 180 و 182
( 3 ) . مسعودى ، « مروجالذّهب » ، ج 2 ، صص 307 ، 352 ؛ ابن ابىالحديد ، « شرح نهجالبلاغه » ، ج 1 ، ص 17 ؛ ابوالفداء ، « المختصر في اخبار البشر » ، ج 1 ، ص 156 ؛ يعقوبى ، « تاريخ » ، صص 524 ، 526
( 4 ) . « در دوران خلافت عمر ، اگر از آن حوالى عبور مىكرد ، عمر به منظور احترام به وى ، از اسب پياده مىشد . همچنين عثمان چنين كارى را انجام مىداد . » ، « الاعلام » ، ج 4 ، ص 35 ؛ نيز نك : ابن عبدالبر ، « الإستيعاب » ، ج 3 ، ص 100 به نقل از ابنشهاب ، هامش : الإصابه .
( 5 ) . امام بخارى ، « صحيح » ، حديث 3710 ، « فضائل الصحابه » به نقل از انس بن مالك . نيز : متّقى هندى ، « كنزالعمال » ، ج 16 ، ص 120 ؛ ابن حجر عسقلانى ، « فتحالبارى ، شرح صحيح البخارى » ، ج 2 ، ص 494 به نقل از ابنعبّاس . عينى ، « عمدةالقارى » .
نيز نك : شعرهاى حسان بن ثابت به نقل از ابن عبدالبر ، « الإستيعاب » ، ج 3 ، ص 98