آنگاه چون به مدينه بازگردانده شد ، گوشهء عزلت پيشه كرد و به عبادت و سجود ، روزگار گذراند .
مجموعهاى از نيايشهايش تحت عنوان « صحيفهء سجاديّه » در تاريخ حيات معنوى مسلمانان بجاى ماند . عاقبت پس از 35 سال امامت ، در حوالى سالهاى 92 / 95 ه . ق .
توسّط امويان مسموم شد و درگذشت و در بقيع به خاك سپرده شد . « 1 »
ت : مقبرهء محمّد باقر بن على
معصوم پنجم شيعيان : ابوجعفر ، مادرش امّعبداللَّه بنت حسن بن حسن بن على بود در سال 57 ه . ق . به دنيا آمد . و در سال 114 / 117 ه . ق . درگذشت و بنا به وصيّتش در قبرستان بقيع كنار مرقد پدرش به خاك سپرده شد .
در زمان حيات امام محمّد باقر عليه السلام مدينه روزهاى آرامى داشت و از اينرو توانست از اين فرصت در نشر معارف اهلبيت عليهم السلام بهره گيرد و رجال زيادى را در حديث و تفسير و الهيّات تربيت نمايد . « 2 »
ث : مقبرهء امام جعفر بن محمّد صادق
كنيهاش ابوعبداللَّه ملقّب به صادق ، مادرش « امّفروه » بنت قاسم بن محمّد بن ابىبكر بود كه در سال 83 ه . ق . در توطئهاى كه منصور عبّاسى تدارك ديده بود ، مسموم شد و به شهادت رسيد .
در ميانهء سالهاى سقوط امويان و روىكارآمدن عبّاسيان كه زمينهبخشِ آرامش مدينه بود ، آن امام حدّاكثر بهره را در تكميل و تدوين معارف دين انجام داد .
هامش
( 1 ) . ابونعيم ، « حليةالأولياء » ؛ ابنسعد ، « الطّبقات الكبرى » ج 5 ، ص 211 ؛ الطّبقة الثانية من التّابعين ، چاپ دار صادر ، بيروت ؛ سبط ابنجورى ، « تذكرةالخواص » ، صص 291 و 299 ؛ ابنحجر عسقلانى ، « تهذيبالتّهذيب » ، ج 7 ، ص 304 ، ترجمه 520
( 2 ) . « رجال كشّى » و « الفهرست شيخ طوسى » . همچنين : ابنحجر عسقلانى ، « تهذيبالتّهذيب » ج 9 ، ص 305 ، ترجمه 580 ؛ شيخ مفيد ، « الإرشاد » ، صص 245 ، 253 ؛ ابنشهرآشوب ، « مناقب » ، ج 4 ، ص 210