جاى داشته است .
ابننجّار به ديدن چاه بُصَّه نائل آمده است . به زعم او در باغستانى دو چاه - يكى بزرگ و ديگرى كوچك - قرار دارد و چاه بزرگ كه در سمت جنوبى آن باغ واقع شده ، همان بناى چاه بصه است . ولى سمهودى در قرن 9 تحقيقاتى به عمل آورده است ؛ كه نشان مىدهد چاه كوچك ، اثر چاه بصه است .
از مستندات تاريخى بر مىآيد كه چاه مذكور ، توسّط احمد بن موسى بن عجيل كه از عرفاء صالح يمن بود ، تعمير گرديد و « عزيزالدّوله ريحان بلادى شهابى » بنا به موقعيّت زيارتى آن ، چاه و باغ را در سال 695 ه . ق . وقف مسجد نبى نمود . در قرن 9 ه . ق . كه بناى چاه رو به ويرانى نهاد ، « زكىالدّين بن ابىالفتح بن صالح » - قاضى مدينه - به بازسازى آن همّت گماشت . احمد عبّاسى در « عمدة الاخبار في مدينة المختار » ، فصل « بئر بصة » از توجّه خاصّ مشايخ مدينه به اين چاه ، يادها كرده است ؛ كه به هر حال مسلّم مىدارد كه چاه مذكور پس از وقف ، موقعيّت تاريخى ، دينى خود را در شهر مدينه ثبت نموده است .
موقعيّت كنونى چاه همان است كه مورّخان از آن ياد كردهاند : در ميان باغى كه به اعتبار نام چاه ، « حديقة البصه » ناميده شده ، محفوظ مانده است .
حقير در لسان بعضى از اهل مدينه آن را « البُوصَه » شنيدم . موقعيّت اين چاه به « بلاد البصه » شهرت دارد و هم اكنون جزء اموال تصرفّشده از سوى اوقاف حرم مدينه است و به اجاره داده شده است .
پس از ورود به منطقهء البصه از در شمالى ، چاه بزرگ در سمت چپ و چاه كوچك به فاصلهء 60 مترى شمال آن قرار دارد و هر دو به اعتبار اختلافى كه بين مورّخان بروز كرده ، مورد توجّه زائران بوده است . متاسفانه وضعيّت كنونىاش روبه ويرانى نهاده و در غربت تاريخ فرو رفته است . حقير ، توجّهى از سوى اهل مدينه و زائران به آن نديدم .
موقعيّت چاه بين حدّ فاصل دو جادّهء اصلى عوالى و النخاوله در امتداد جنوبى خيابان ابوذر و دربالجنائز ، در 200 متر ركن قِبلى قبرستان بقيع جاى دارد و در تراكم ساختمانهاى جديدالإحداث ، محو آثار زمانه شده است .
مدينه شناسى ( ط مشعر ) ( فارسى ) — صفحة 405
مساهمون: محمد باقر النجفي
ص٤٠٥