در زمان او ( در خلال سالهاى 729 / 817 ه . ق . ) بناى چاه 18 ذرع طول داشته و مورد توجّه خاصّ مردم بوده است .
رومه در دوران عثمانى به چاه عثمان شهرت يافت و از نوشتههاى على بن موسى چنين پيداست كه بناى آن معمور و مورد نظر آلعثمان بوده است و از نظر جغرافيايى در شمال جُرُف كه در آن ايّام « وادى ابراهيم » ناميده مىشده ، قرار داشته است . « 1 » رفعت پاشا قطر چاه را 4 متر و عمق آن را 12 متر اندازهگيرى كرده است و مىگويد كه در مجاورش حوضى بزرگ و استراحتگاهى در ميان مزارع بنا شده بود ؛ تا زائران پس از ديدار اثرى از آثار تاريخ حيات پيامبر صلى الله عليه و آله ، ساعاتى آسوده گيرند . « 2 » در زمان ما ( 1398 ه . ق . ) بناى چاه رومه از جمله موقوفات مسجد نبى است و ادارهء اوقاف مدينه بر حفظ و نگهدارى آن نظارت مىكند و « وزارة الزراعة و المياه السّعوديّه » ، مزرعهء نمونهاى در كنار آن احداث كرده است .
در قسمت جنوبى چاه ، آثار بناى قديمى به چشم مىخورد كه در پژوهشهاى اكتشافى ، مجسّمه و آثارى از مقابر دوران جاهليّت به دست آمد كه مؤيّد نظرگاه سمهودى است كه گفته بود :
« عندها بناء عال بالحجارة و الجص و قد تهدم » . و مطرى از آن با عبارت : « ان كان ديراً لليهود » ياد كرده است .
براى ديدار چاه رومه ، از مسير جادّهء دانشگاه اسلامى مدينه گذشتيم و به سمت شمال شرق وادى عقيق ، بوستانى نمايان شد كه چاه در ميان آن جاى داشت . در مسجدى كه در جنوب چاه ساخته شده بود ، لحظاتى به تأمّل گذرانيدم و پس از تهيّهء عكس و اسلايد و نقشه ، آنجا را ترك كردم . پيكرههاى 1 - 3 ؛ 2 - 3
هامش
( 1 ) . وصف المدينة المنوّره ، ص 16 ، 29 ، 33
( 2 ) . مرآةالحرمين ، ج 1 ، ص 425