ملاحظه مىكنيم كه عثمان بن عفّان در واپسين روزهاى حيات و خلافتش در برابر آشوبگران ، به اين وعدهء پيامبر استناد كرده تا شايد از حدّت و شور مخالفتهاى لجام گسيخته بكاهد .
نسائى به نقل از زيد بن ابى انيسه و ترمذى از ابواسحاق ، همين مضمون را با زياد و كاستهايى در لفظ آوردهاند و ابنحجر عسقلانى به تفصيل آنها را مورد نقد و بررسى قرار داده است . « 1 » چاه رومه يا به شهرتى ديگر : المُزَنى به دو اعتبار مورد توجّه خاص مسلمانان در سدههاى مختلف اسلامى شد ؛ يكى به لحاظ اينكه از صدقات اوليّهء اسلام محسوب مىشود و ديگرى اينكه از جمله چاههايى است كه پيامبر صلى الله عليه و آله از آب آن نوشيده و در كنارش بارها حضور يافته است .
نويسنده حقير بدين لحاظ در استناد به روايات مذكور ، صرفاً به منابع تاريخى و جغرافيايى چاه رومه توجّه كرده ، مبحث فضائل را به مؤلّفان ديگرى مىسپارد . « 2 »
پ : موقعيّت جغرافيايى چاه رومه
ابواسحاق حربى در اواسط قرن سوم هجرى ، ذيل وصف جغرافيايى العقيق كه به دو منطقهء كوچك و بزرگ تقسيم مىشده ، از چاه رومه ياد كرده ، مىنويسد :
« وهما عقيقان واديان ، أكبر وأصغر فالأصغر فيه بئر رومة التي اشتراها عثمان . » « 3 »
هامش
( 1 ) . فتح البارى بشرح صحيح بخارى ، ج 5 ، ص 407 / 408 . نيز نك : قسطلانى ، ارشاد السارى بشرح صحيح البخارى ، ج 4 ، ص 192
( 2 ) . الغدير ، ج 9 ، ص 340 ، متن عربى . و : ج 18 ، ص 225 ، ترجمهء فارسى
( 3 ) . المناسك و اماكن طرق الحج ، ص 421