مشيّعاً لهم حتّى بلغ ثنيّة الوداع » . « 1 » بدين روال و با توجه به اينكه « مؤته » به گفتهء ابنواضح يعقوبى « 2 » قريهاى در نزديكىهاى دمشق بوده ، مسلّم است كه مشايعت پيامبر در مكانى تحقّق پذيرفته كه در جهت شمالى يا شامى مدينه قرار داشته است و اين امر مىرساند كه ثنيّةالوداعِ يادشده در منابع مذكور در شمال مدينه بوده است .
3 / الف : ثنيّةالوداع ، غزوه تبوك
احمدبن علىبن حجر عسقلانى « 3 » از اسحاق بن راهويه و ابنحبان ، حديثى را از ابوهريره نقل مىكند كه بدون توجه به جهات فقهى مُتعه ، در خصوص بازگشت پيروزمندانهء پيامبر و مسلمانان ، پس از پايان يافتن غزوهء تبوك و توقّف آنان در ثنيّةالوداع ، مستندى در خور توجّه است :
« إنّ النّبيّ لمّا نزل بثنيّةالوداع ، رأى مصابيح و سمع نساء يبكين ، فقال : ما هذا ؟ فقالوا : يا رسول اللَّه ، نساء كانوا تمتّعوا منهنّ . فقال هدم المتعة النكاح و الطلاق و الميراث » . « 4 » سمهودى « 5 » ضمن استناد به واقعهء مذكور ، از طريق ابنشبه و طبرانى ، وجه تسميهء ثنيّةالوداع را به اعتبار ديگرى مورد توجّه قرار داده است . ابنشبه گفته است :
هامش
( 1 ) . « پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله براى مشايعت مردم بيرون آمدند تا اينكه به محلّ ثنيةالوداع رسيدند . »
( 2 ) . البلدان ، ص 106
( 3 ) . فتح البارى بشرح صحيح البخارى ، جزء تاسع ، ص 169 ، كتاب النكاح .
( 4 ) . « رسول گرامى صلى الله عليه و آله هنگامى كه به محلّ ثنية الوداع رسيدند ، نور چراغهايى را ديدند و صداى گريهء زنانى را شنيدند . فرمودند : اين چيست ؟ عرض كردند : يا رسول اللَّه ، زنانى هستند كه از آنان بهره جستند و لذت بردند . فرمودند : صيغه ، ازدواج و طلاق و ارث آن را از بين برده و نابوده كرده است . »
( 5 ) . وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفى ، ج 4 ، ص 1168