بىخبر ماندهاند .
بر اين اساس ، حقير در پژوهش و كاوشهاى خود با سه موضوع روبهرو گرديد :
1 . منابع فقهى تعريس
2 . منابع جغرافيايى شناخت مكان تعريس
3 . مكان كنونى المعرّس
الف : منابع فقهى
در فصل « الحج » باب « معرّس النّبى صلى الله عليه و آله » گفتههاى اهلبيت پيامبر را در بارهء تعريس و معرّس چنين ثبت كردهاند : « 1 » معاوية بن عمار به نقل از ابوعبداللَّه صلى الله عليه و آله مىگويد :
« إِذَا انْصَرَفْتَ مِنْ مَكَّةَ إِلَى الْمَدِينَةِ وَ انْتَهَيْتَ إِلَى ذِي الْحُلَيْفَةِ وَ أَنْتَ رَاجِعٌ إِلَى الْمَدِينَةِ مِنْ مَكَّةَ فَائْتِ مُعَرَّسَ النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله فَإِنْ كُنْتَ فِي وَقْتِ صَلاةٍ مَكْتُوبَةٍ أَوْ نَافِلَةٍ فَصَلِّ فِيهِ وَ إِنْ كَانَ فِي غَيْرِ وَقْتِ صَلَاةٍ مَكْتُوبَةٍ فَانْزِلْ فِيهِ قَلِيلًا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه و آله قَدْ كَانَ يُعَرِّسُ فِيهِ وَ يُصَلِّي فِيهِ » . « 2 » محمّد بن قاسم مىگويد : به حضرت ابىالحسن عليه السلام عرض كردم :
« جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّ جَمَّالَنَا مَرَّ بِنَا وَ لَمْ يَنْزِلِ الْمُعَرَّسَ فَقَالَ : لَا بُدَّ أَنْ تَرْجِعُوا إِلَيْهِ ، فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ » . « 3 »
هامش
( 1 ) . كلينى ، فروع كافى ؛ شيخ طوسى ، تهذيب ، باب 19 ؛ « المزار ، از وسائلالشّيعهء شيخ حرّ عاملى و الحج جواهرالكلام نجفى .
( 2 ) . « ابو عبداللَّه گفت : هرگاه از مكه به سوى مدينه رهسپار شدى و به ذىالحليفه رسيدى و در راه بازگشت از مكه به مدينه بودى ، به معرّس النبى ( استراحتگاه پيامبر ) برو و چنانچه در وقت نماز واجب و يا نافله بودى ، آنجا نماز بگزار و اگر در غير از زمان نماز واجب بودى ، در آنجا براى مدت كمى فرود آى ؛ چون پيامبر صلى الله عليه و آله در آنجا استراحت مىكرد و نماز مىخواند . »
( 3 ) . « به ابوالحسن گفتم : فداى تو شوم ، شتربان همراه ما از اينجا گذشت و در معرس پياده نشد . پاسخ داد بر شما لازم است به آنجا بازگرديد پس به آنجا بازگشتم . »