1 / الف : ميقات عمرهء ناشده
در تاريخ آمده است كه پيامبر در سال ششم هجرت ، با گروه كثيرى از مسلمانان به قصد زيارت خانهء خدا و مناسك عمره از مدينه عازم مكّه شدند . « 1 » مسعودى در مروجالذّهب ، ( ج 1 ، ص 644 ) مىنويسد :
« [ پيامبر ] به سال ششم هجرت به سفر عمره رفت كه به غزوهء حُديبيّه معروف شد و با مشركان صلح كرد . »
حُديبيّه مكانى بود در نزديكىهاى مكّه كه قريشيان راه ادامهء سفر را بر مسلمانان بستند و چون اين ممانعت ، مىرفت كه به جنگى منتهى گردد ، پيامبر با مذاكره و ملايمت ، پيمانى سهساله منعقد نمود كه بر اساس آن ، شرط كردند كه سال آينده ، مكّه را سه روز براى پيغمبر خلوت كنند و از آن بيرون شوند تا او با سلاح ، سواره به آن درآيد و در طول قرارداد ، نبايد كسى از ياران پيامبر را آزار دهند و يا او را از ورود به مكّه باز دارند . پيمان نامه را به امانت نزد سهيل بن عمرو گذاردند و پيامبر صلى الله عليه و آله مسلمانان را فرمود تا سر بتراشند و شتران را قربانى كنند و به مدينه باز گردند . » « 2 » ميقات اين عمرهء ناشده را ابنسعد در « طبقات الكبرى » « 3 » چنين دانسته است :
« خرج للعمرة في ذي القعدة سنة ستّ من مهاجرة قالوا استنفر رسول اللَّه أصحابه إلى العمرة و خرج و ذلك يوم الإثنين بهلال ذيالقعدة و استخلف على المدينة عبداللَّه ابن أمّكلثوم و لم يخرج معه بسلاح إلّا السيوف في القرب و ساق أصحابه أيضاً بدنا فصلّى الظهر بذي الحليفة . . . و إحرام و لبّى
هامش
( 1 ) . محمّدبن جرير طبرى در « تاريخ الرّسل و الملوك » ، ج 2 ، ص 1110 ترجمهء فارسى ؛ ابنهشام در « السيرة النّبويه » ، ج 3 ، ص 355 ؛ ابنقتيبه در المعارف ، ص 70 ؛ متّقى هندى در « كنز العمّال » ، ج 10 ، ص 301 ؛ واقدى در « المغازى » ؛ ابنحجر عسقلانى در « فتحالبارى بشرح صحيح البخارى ، ج 7 ، ص 429 ، باب 35 و يعقوبى در تاريخ ، ج 1 ، ص 413
( 2 ) . يعقوبى ، تاريخ ، ج 1 ، ص 414
( 3 ) . ج 2 ، ص 95 ، غزوهء رسولاللَّه الحديبيّه و در چاپ ادوارد سخو ، ج 1 ، ص 169