« و إنّما اختصّ كثير بن الصلت ببناء المنبر بالمصلّى لأنّ داره كانت مجاورة المصلّى » . « 1 » يعنى مصلى در سمت شمالى و مجاور خانهء « كثير بن الصلت تابعى » قرار داشته كه با توجّه به حديث ابنعبّاس مسلّم خواهد بود :
« أتى يوم العيد إلى العلم الّذي عند دار كثير بن الصلت على سبيل التقريب للسامع و الاقدار كثير بن الصلت محدّثة بعد النّبيّ » . « 2 » امروزه اين مكان در سمت جنوبى « بابالشّامى » بنايى آشكار دارد و موقعيّت آن بدون هيچ ترديدى ، تاريخى شناسانده شده است .
قدمت بناى مسجد مصلّى ، به گفتهء ابنشبه ، به نقل از « ابوغسان الكنانى » كه يكى از ياران امام مالك بن انس بوده ، مربوط به قرن سوم هجرى قمرى است . و مسلم بود كه پيامبر مىخواست آن مكان ، زمينى مسطّح و در فضاى باز باشد . در آن ايّام « مناخه » ( نزديكترين زمينها به مسجد بزرگ ) داراى اين ويژگى بود ؛ خصوصيّتى كه بعدها به صورت يك سنّت دينى مورد توجّه مسلمانان قرار گرفت ؛ اگر چه بعدها دستخوش تفسيرها و برداشتهاى فقهى گرديد كه خروج نبى به صحرا :
« لأنّه أبلغ في التواضع و أوسع للناس »
« لأنّ المقصود في الخروج إلى الصحرا تكثير النّاس و ذلك يحصل في الجوامع و إنّما كانوا يخرجون إلى الصحراء لعدم تعدّد الجوامع بخلاف هذا الزمان » . « 3 »
هامش
( 1 ) . « همانا كثير بن صلت ، منبر را در مصلّى اختصاص داد ؛ چونكه منزل وى در مجاورت مصلّى بود . »
( 2 ) . « روز عيد به طرف پرچمى كه نزديك خانهء كثير بن صلت بود آمد ، به منظور نزديكتر كردن به شنونده و مقدرتر آن است كه محدث نامبرده پس از پيامبر صلى الله عليه و آله كثير بن صلت است . »
( 3 ) . « به علت آنكه بيرون رفتن به صحرا در نماز عيدين در تواضع و فروتنى رساتر و براى مردم وسيعتر است ، چون هدف از رهسپار شدن مردم به صحرا فزونى آنهاست و اين حاصل مىشود در مسجدهاى جامع . در حالى كه در آن زمان ، بر خلاف الآن ، مسجدهاى جامع متعدد نبود . »
نك : فتح البارى بشرح صحيح البخارى ، جزء 7 ، صص 37 - 35 ، بدرالدّين عينى مُتوفّاى 855 ه . ق . »