گروه زياد تنها همين افراد ، اين حادثه را نقل كردهاند ؛ بلكه تنها در كتابهاى دانشمندان اهل تسنن ، نام صد و ده تن به چشم مىخورد . درست است كه پيامبر صلى الله عليه و آله سخنان خود را در جامعهء صدهزارنفرى القاء نمود ، ولى گروه زيادى از آنان از نقاط دوردست حجاز بودند كه از آنان حديثى نقل نشده است ، و گروهى از آنها اين واقعه را نقل كردهاند ، ولى تاريخ موفق به درج آنان نگرديده است و اگر هم درج كرده است ، به دست ما نرسيده است .
در قرن دوم اسلامى كه عصر تابعان است ، هشتاد و نه تن از آنان به نقل اين حديث پرداختهاند .
راويان حديث غدير ، در قرنهاى بعدى همگى علما و دانشمندان اهل تسنن مىباشند . سيصد و شصت تن از آنها اين حديث را در كتابهاى خود گرد آورده و گروه زيادى به صحت و استوارى آنها اعتراض نمودهاند .
در قرن سوم نود و دو دانشمند ، در قرن چهارم چهل و سه ، در قرن پنجم بيست و چهار ، در قرن ششم بيست ، در قرن هفتم بيست و يك ، در قرن هشتم هيجده ، در قرن نهم شانزده ، در قرن دهم چهارده ، در قرن يازدهم دوازده ، در قرن دوازدهم سيزده ، در قرن سيزدهم دوازده و در قرن چهاردهم بيست دانشمند ، اين حديث را نقل كردهاند .
گروهى تنها به نقل اين حديث اكتفا نكرده ، بلكه پيرامون اسناد و مفاد آن مستقلًا كتابهايى نوشتهاند .
مورخ بزرگ اسلامى ، طبرى ، كتابى به نام « الولاية فى طرق حديث الغدير » نوشته و اين حديث را از هفتاد و پنج طريق از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل كرده است .
ابن عقدهء كوفى ، در رسالهء « ولايت » ، اين حديث را از صد و پنج تن نقل كرده است .
ابو بكر محمد بن عمر بغدادى ، معروف به جمعانى ، اين حديث را از بيست و پنج طريق نقل نموده است .
از بزرگان حديث :
احمد بن حنبل شيبانى به 40 سند نقل كرده است
فرازهايى از تاريخ پيامبر اسلام ( فارسى ) — صفحة 516
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٥١٦