از مراجعهء به تاريخ ، به خوبى معلوم مىشود كه روز هيجدهم ذى الحجة الحرام ، در ميان مسلمانان به نام روز عيد غدير معروف بود ، تا آنجا كه « ابن خلكان » ، دربارهء « المستعلى ابن المستنصر » مىگويد : در سال 487 در روز غدير خم كه روز هيجدهم ذى الحجة الحرام است ، مردم با او بيعت كردند « 1 » و دربارهء المستنصر باللَّه العبيدى مىنويسد : وى در سال 487 ، دوازده شب به آخر ماه ذى الحجه باقى مانده بود ، درگذشت . اين شب همان شب هيجدهم ماه ذى الحجه شب عيد غدير است . « 2 »
« ابو ريحان بيرونى » ، در كتاب « الآثار الباقيه » ، عيد غدير را از عيدهايى شمرده كه همهء مسلمانان ، برپا مىداشتند و جشن مىگرفتند . « 3 »
نه تنها ابن خلكان و ابو ريحان بيرونى ، اين روز را عيد مىنامند ؛ بلكه « ثعالبى » نيز ، اين شب را از شبهاى معروف در ميان امت اسلامى شمرده است . « 4 »
ريشهء اين عيد اسلامى به خود روز غدير باز مىگردد . زيرا در آن روز پيامبر صلى الله عليه و آله به مهاجر و انصار ، بلكه به همسران خود دستور داد كه بر على عليه السلام وارد شوند و به او در مورد چنين فضيلتى بزرگ تبريك بگويند .
« زيد بن ارقم » مىگويد : از مهاجر ، ابو بكر و عمر و عثمان و طلحه و زبير ، نخستين كسانى بودند كه با على عليه السلام دست بيعت دادند و مراسم تبريك و بيعت تا مغرب ادامه داشت .
دلايل ديگر بر ابديت اين واقعه
در اهميت اين رويداد تاريخى ، همين اندازه كافى است كه اين واقعهء تاريخى را صد و ده صحابى نقل كردهاند . البته اين جمله نه به آن معنى است كه از آن
هامش
( 1 ) « وفيات الاعيان » ، ج 1 / 60 .
( 2 ) همان ، ج 2 / 223 .
( 3 ) « ترجمهء الآثار الباقيه » / 395 ؛ « الغدير » ، ج 1 / 267 .
( 4 ) ثمار القلوب / 511 .