پيش از اين بيانات چيزى كه مردم مكه را تا حدى اميدوار كرده بود ، عكس العمل شديد پيامبر صلى الله عليه و آله نسبت به يكى از افسران خود بود كه هنگام ورود به شهر مكه به طرز زير شعار مىداد :
اليوم يوم الملحمة * اليوم تستحلّ الحرمة
يعنى امروز روز نبرد است ، امروز جان و مال شما حلال شمرده مىشود ، پيامبر صلى الله عليه و آله از اين شعار فوق العاده ناراحت شد ، و براى تنبيه وى ، دستور داد كه پرچم از دست وى گرفته شود ، و از مقام فرماندهى معزول گردد ، على عليه السلام مأمور شد كه پرچم را از وى بگيرد و بنا به نقلى فرزند آن افسر ؛ به مقام فرماندهى منصوب گرديد و پرچم از دست پدر گرفت . اين افسر همان سعد بن عباده رئيس خزرج بود . اين طرز ملاطفت آن هم در برابر ديدگان مردم مكه ، تا حدى مردم شكست خورده را اميدوار به عفو عمومى مىنمود . وانگهى به وسيلهء ابى سفيان به گروهى كه به خانهء خدا و يا منزل ابى سفيان پناهنده شوند يا درب خانهء خود را به روى خود ببندند ، تأمين داده بود .
پيامبر صلى الله عليه و آله عفو عمومى اعلام مىكند
پيامبر صلى الله عليه و آله عفو عمومى را به شرح زير آغاز كرد و گفت : شما مردم هموطنان بسيار نامناسبى بوديد ، رسالت مرا تكذيب كرديد . و مرا از خانهام بيرون ساختيد ، و در دورترين نقطه كه من به آنجا پناهنده شده بودم با من به نبرد برخاستيد ، ولى من با اين جرائم همهء شماها را بخشيده ؛ و بند بردگى را از پاى شما باز مىكنم و اعلام مىنمايم كه : اذهبوا فانتم الطلقاء برويد دنبال زندگى خود ، همهء شماها آزاديد .
بلال اذان مىگويد
وقت نماز ظهر فرارسيد ، مؤذن رسمى اسلام ، بلال بالاى بام كعبه قرار گرفت و با صداى رسا ، نداى توحيد و رسالت را در آن مجمع عمومى به سمع همهء مردم رسانيد ، مشركان لجوج هركدام سخنى مىگفتند يكى مىگفت :
خوشا