35 فتح مكه
سرگذشت « فتح مكه » ، از فرازهاى خواندنى و شيرين تاريخ اسلام و در عين حال آموزنده و روشنگر اهداف مقدس پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ، و روشنكنندهء اخلاق و رفتار نيكوى آن حضرت است .
در اين فصل از تاريخ ، راستگويى و وفادارى پيامبر صلى الله عليه و آله و پيروان وى به كليهء موادى كه در قرارداد « حديبيه » امضا كرده بودند ، روشن مىگردد . و در برابر آن ، نفاق و خيانت مشركان قريش در اجراى مواد صلحنامه ، آشكار مىشود .
بررسى اين قسمت از تاريخ ، كاردانى و حسن تدبير و سياست خردمندانهء پيامبر صلى الله عليه و آله را در گشودن آخرين و سختترين دژ دشمن ثابت مىنمايد . گويى اين مرد آسمانى ، پاسى از عمر خود را در يكى از دانشگاههاى بزرگ نظامى گذرانده بود ، كه بسان يك فرماندهء توانا نقشهء فتح را ، آنچنان طرح و ترسيم نمود كه بدون رنج و مشقت ، بزرگترين پيروزى نصيب مسلمانان گرديد .
سرانجام در اين بخش ، چهرهء انسان دوست و پرمهر پيامبر صلى الله عليه و آله به جان و مال دشمنان خونآشام خود ، روشن گردد . در اين بخش خواهيم ديد كه آن مرد بزرگ ، با روشنبينى خاصى پس از پيروزى عظيم ، جنايات قريش را ناديده گرفت ، و عفو عمومى را اعلام نمود . اينك آغاز مطلب :
در گذشته خوانديم كه در سال ششم هجرت ، قراردادى ميان سران قريش و پيامبر صلى الله عليه و آله بسته شد ، كه به امضاى طرفين رسيد . مادهء سوم آن حاكى از اين بود كه :