دشمن بود ، و هر موقع كار جنگ سختتر مىشد ، ما را پناه مىداد . بنابراين ، پارهاى از علل سالم ماندن پيامبر صلى الله عليه و آله ، همان دفاعهاى ارزندهء خود او بود كه از حريم اسلام و جان خود مىكرد . اما علت ديگرى نيز در كار بود ، كه حيات پيامبر صلى الله عليه و آله را ضمانت نمود ، و آن جانفشانى دستهء كمى از ياران با وفاى او بود كه با تلاشى گسترده ، جان او را حفظ كرده و اين مشعل فروزان را از خاموشى محفوظ داشتند .
پيامبر صلى الله عليه و آله روز احد ، سخت جنگيد . او آنچه تير در ترك خود داشت ، پرتاب نمود و كمانِ تير او شكست و زه آن بريد . « 1 »
مدافعان وجود پيامبر صلى الله عليه و آله ، چند نفر بيشتر نبودند ، « 2 » كه ثبات همهء آنان ، از نظر فن تاريخ قطعى نيست . آنچه ميان مورخان قطعى و مسلم است همان ثبات و قيام دستهء كمى است كه اكنون به شرح دفاع آنها مىپردازيم :
دفاع موفقيتآميز با پيروزى مجدد
اگر نام اين قسمت از تاريخ اسلام را پيروزى مجدد بگذاريم ، سخنى بر خلاف حقيقت نگفتهايم . مقصود از اين پيروزى اين است كه مسلمانان بر خلاف انتظار دشمنان ، توانستند وجود مقدس پيامبر صلى الله عليه و آله را از خطر مرگ حفظ نمايند ، و اين پيروزى مجددى بود كه نصيب ارتش اسلام گرديد .
اگر اين پيروزى را به همهء ارتش اسلام نسبت مىدهيم ، به منظور احترام از مقام مجاهدان اسلام است ، و گرنه بار سنگين اين پيروزى بر دوش عدهء انگشتشمارى بود كه با به مخاطره افكندن جان خود ، وجود پيامبر صلى الله عليه و آله را حفظ نمودند . در حقيقت ، بقاى دولت اسلام و خاموش نشدن اين مشعل فروزان ، نتيجهء فداكارى اين اقليت فداكار بود .
اينك ، اجمالى از فداكارى اين مردان از جان گذشته را در اين صفحات مطالعه مىفرماييد :
هامش
( 1 ) . « تاريخ كامل » ، ج 2 / 107 .
( 2 ) . « شرح نهج البلاغه » ، ابن ابى الحديد ، ج 15 / 21 .