گمانهاى دوران جاهليت مىنمودند و مىگفتند آيا چارهاى و خلاصى هست ؟ ! » . « 1 »
شما مىتوانيد با بررسى آياتى از سورهء آل عمران ، « 2 » حقايق پوشيدهاى از اين نبرد را به دست بياوريد . اين آيات كاملًا عقيدهء شيعه را دربارهء اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله به منصهء ظهور مىرساند . شيعه عقيده دارد كه همهء اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله ، جانباز و دلباختهء واقعى آئين توحيد نبودند ، و در ميان آنها افراد سستعقيده و احياناً منافق وجود داشت ، در اين حال مؤمن و متقى پاكدل و مخلص نيز زياد بود .
امروز گروهى از نويسندگان اهل تسنن مىخواهند كه بر بسيارى از اين كارهاى ناشايست كه نمونههاى آن را در اين جنگ شنيديد ، پرده بكشند و با توجيههاى دور از حقيقت ، مقام همهء اصحاب را حفظ نمايند در صورتى كه اين توجيهها نارسا و پردههاى تعصب ، مانع از ديدن سيماى واقعى حقيقت است .
كدام نويسنده مىتواند مفاد آيهء زير را انكار كند كه صريحاً مىگويد : « به ياد آوريد موقعى را كه از كوه بالا مىرفتيد ، و به كسى توجه نمىنموديد ، و پيامبر صلى الله عليه و آله شما را صدا مىزد كه : برگرديد ، ولى شما به سخن او اعتنا نكرده و به فرار خود ادامه مىداديد » . « 3 »
اين آيه دربارهء همان افراد و امثال آنهائى است كه انس بن نضر با ديدهء خود ديد كه در كنجى نشستهاند و به فكر آيندهء خود بودند . روشنتر از آن ، آيهء زير است :
« كسانى كه روز روبروشدن دو لشكر ، به دشمن پشت كردند ، شيطان آنها را بر اثر يك سلسله كارهايى كه انجام داده بودند لغزش داد ، ولى خداوند از آنها گذشت و خدا آمرزنده و بردبار است » . « 4 »
هامش
( 1 ) .« وَ طائِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ يَظُنُّونَ بِاللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجاهِلِيَّةِ يَقُولُونَ هَلْ لَنا مِنَ الْأَمْرِ مِنْ شَيْءٍ »« سورهء آل عمران / 153 » .
( 2 ) . سورهء آل عمران / 121 - 180 .
( 3 ) .« إِذْ تُصْعِدُونَ وَ لا تَلْوُونَ عَلى أَحَدٍ وَ الرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ فِي أُخْراكُمْ »« سورهء آل عمران / 153 » .
( 4 ) .« إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطانُ بِبَعْضِ ما كَسَبُوا وَ لَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ »« سورهء آل عمران / 155 » .