اكثر اين آبار در اطراف مسجد قبا است ، مگر بضاعه كه در دروازهء شام است و حاء كه وسط شهر است . « 1 »
مساجد مدينه
بدان كه مساجد معروفه كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله در آنها نماز خواندهاند ، ده مسجد است .
اول مسجد قبا است كه ذكر شد . دوم مشربهء ماريه قبطيه ، « 2 » امابراهيم است كه در جنوب و شرق مدينه است . مسجد كوچكى است ، سقف آن خراب شده و اين مسجد را از سنگ سياه ساختهاند ، سه طرف آن خراب است و سمت قبله آن آباد است . گويند مسجدى است كه جناب ختمى مآب صلى الله عليه و آله به زوجات خود خشم نموده در آن مسجد اقامت فرمودند . سيم مسجد فضيخ است كه در جنوب شهر مدينه است ، مسجد طولانى است ، صحنى دارد ، ديوار آن از آهن است ، ولى سقف مسجد خراب شده و اين مسجد ما بين مسجد قبا و مشربه است . چهارم مسجد فتح است . پنجم مسجدالاجابه است . ششم مسجد ذوالقبلتين است . هفتم مسجد فسح است . هشتم مسجد غمامه است كه مصلى نيز گويند ، ما بين جنوب و مغرب شهر است . نهم مسجد ابىذر است و در خارج سور قديم است ، سقف ندارد ، ديوارى از سمت كوچه كشيده ، درى گذاردهاند . دهم مسجد ابىّ بن كعب است كه در بقيع نزديك درب قبرستان است . آنچه را كه به علامت ننوشتيم وقت نبوده است كه برويم و ملاحظه نماييم .
كوههاى مدينه
بدان كه در مدينه منوره هفت جبل است كه اسامى آنها معروف است . اول كوه احُد است كه بيان شد . دوم كوه سلح است كه آن هم ذكر شده است . سيم كوه وَعير است كه در مغرب
هامش
( 1 ) . دربارهء بئر العهن ، سمهودى در وفاء ج 1 ، صص 978 - 977 توضيحاتى آورده است كه در روشن كردن محل دقيق آن مفيد است .
( 2 ) . مشربهء امابراهيم مكانى است كه قسمت عوالى مدينه و در نزديكى حرهء شرقى . رسول خدا صلى الله عليه و آله همسر خود ماريهرا در آنجا گذاشته بود . محتمل است كه اين به دليل اظهار تنفر برخى از همسران آن حضرت از ماريه بود كه صاحب فرزندى براى رسول خدا صلى الله عليه و آله شده و شخص پيامبر نيز سخت به ماريه علاقمند بود . مشربه در اينجا به معناى پستان است . بنا به نقل سمهودى ، اين محل بعدها در اختيار نوادگان امام هادى عليه السلام بوده است . نك : وفاءالوفا ، ج 3 ، ص 826