بود پارهاى گفتگوها داشت . مدتى معطل گفتگوى او شديم . اول شب از خانهء سيد صافى بيرون آمده ، سوار تخت شدم . محافظ در وقت سوارى نزديك تخت حاضر شده يك ساعت از شب رفته وارد بئر عثمان شديم . اردو بالاتر از بئر عثمان افتاده بودند . محافظ و سيد صلاحالدين و سيدحسن و كمالبيك نايب محمدخان قونسول و ممباشى آمده خداحافظى كرده رفتند . حركت امروز رو به شمال بود و مسافت يك فرسخ و بئر عثمان در طرف يسار واقع بود و مسجدى هم در آنجا بنا نهادهاند كه مشتمل بر دو طاقنماى هلالى بود ، از دو طرف باز و گشاده بود .
شنبه پانزدهم صبح اردوى شامى به همان ترتيبى كه سابقاً ذكر شد ، حركت كرده رفتند . ما هم با سوار و جمعيتى كه همراه داشتيم از دنبال حركت نموديم . حركت رو به شمال غربى بود و راه غالباً مُسطّح و اطراف آن يميناً و يساراً كوه . در پارهاى جاها فاصلهء كوهها بسيار بود و در بعضى جاها كم و مانند بوغاز به نظر مىآمد . مسافت پنج فرسنگ بود ، ولى در مدت يازده ساعت طى كرديم و دو ساعت به غروب مانده وارد بئر جَبْرى شديم . آب اين منزل گلآلود بود . آب بارانى است كه در غدير جمع مىشود ، بئر حقيقى نيست ، بئر جبرى است و اسمش با مسمى مطابق . درخت گز در اين منزل زياد است ، حجاج در جلو چادرها آتشها افروخته بودند . امروز وقت ظهر در بين راه عواف شد . چادر زدند ، نماز خواندم ، درد دلى عارض شد كه تا ورود به منزل اين درد را داشتم ؛ حتى تخت را كه به زمين گذاردند ، قادر نبودم كه از ميان تخت بيرون بيايم ، تا غروب در ميان تخت در جلو چادر نشستم . بعد از مداوا رفع شده از تخت بيرون آمدم و در اطراف خيام راه رفتم . هوا هم چندان سرد نبود .
يكشنبه شانزدهم اول طلوع صبح اردو حركت كرد . ما هم از دنبال روانه شديم . حركت رو به شمال بود ، اما تا يك مدان به منزل مانده ، راه مسطح و اطراف آن جبال بود ، بعد سنگلاخ شد ، ولى سنگهاى آن كوچك بود و امروز مسافتْ هفت فرسنگ بود . سه ساعت به غروب مانده وارد منزل شديم و در جايى عواف نشد ، امروز مىبايست در بئر نسيف منزل نماييم . نسيف مأخوذ از نسفتالرياح است ، ولى چون باد شديد آمده بئر مزبور را پر كرده است . اردو در آنجا نيفتاد و از آنجا مسافت دو ساعت راه را طى كرده ، در
سفرنامه مكه ( دليل الأنام في سبيل زيارة بيت الله الحرام والقدس الشريف ومدينة السلام ) ( فارسى ) — صفحة 163
مساهمون: سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه
ص١٦٣